دوشنبه, 27 دى 1400 :: Monday, 17 January 2022
 
کد خبر: 93366

آینده مبهم جمعیتی ایران

 آینده مبهم جمعیتی ایران
«فرزند کمتر، زندگی بهتر»، بر اساس رواج این باور، تمامی امکانات کشور در جهت اجرای سیاست های کنترل جمعیت یکپارچه شد وضعیت به وجود آمده باعث شد رشد جمعیت ایران کاهش بی سابقه ای را تجربه کند و طی دو دهه از 3.2 به زیر 1 برسد.
پایگاه خبری ریشه

عقل و تجریه ثابت می کند که جوامع در معرض سالخوردگی لزوما زندگی مرفه و اقتصاد پویایی نخواهند داشت چراکه از مهم ترین و اصلی ترین مشکلات یک جمعیت سالخورده  نبود نیروی کار جوان و کارآمد است که بدون آن چرخه اقتصادی یک کشور نمی‌چرخد؛ همچنین سهم هزینه‌های بهداشتی و درمانی سال‌خوردگان که نیاز به مراقبت نیز دارند را نمی‌توان نادیده گرفت.

بنابراین این اقتصاد یک جامعه است که باید خود را با جمعیت وفق بدهد چرا که جمعیت یک متغیر طبیعی است که نه میتوان آن را متوقف کرد و نه چنین کاری در بهبود شرایط اقتصادی در بلند مدت تاثیری خواهد داشت. هماهنگی جمعیت و اقتصاد یک کشور تنها با تلاش، مدیریت سنجیده و کارآمد و سیاست‏های مناسب اقتصادی، محقق می‏ گردد.

معاون بهداشت وزارت بهداشت دکتر علیرضا رئیسی 13 اسفند سال جاری در نشست کشوری "اجرایی‌سازی برنامه صیانت از جمعیت" با بیان اینکه طی چند سال اخیر تغییرات اساسی در حوزه جمعیت اتفاق افتاده است، اظهار کرد: نرخ باروری کشور در سال 60 تا 62 به عدد 6.8 درصد رسید و اکنون نرخ جانشینی جمعیت به زیر 2 رسیده است که به‌معنای منفی شدن نرخ رشد جمعیت است، فرزندان در آینده بستگان نزدیک نخواهند داشت چرا که برخی تک‌فرزندی را باکلاسی می‌دانستند! باید بدانیم که ما اسیر فرهنگ‌‌های نادرست شده‌ایم و متأسفانه در برهه‌ای از زمان ذهنیت‌‌ها به‌سمت فرزند کمتر زندگی بهتر رفت و اکنون اکثر خانواده‌ها یک یا 2 فرزند دارند و مادران و پدران عنوان می‌کنند که "هرچه فرزندمان بگوید همان است و به‌سمت فرزند‌سالاری رفته‌ایم."، هم‌اکنون شاهد آن هستیم که فرزندان، پدر و مادر خود را تربیت می‌کنند.

دکتر رئیسی خاطرنشان کرد: کاهش جمعیت روی همه موضوعات تأثیر گذاشته است و تک‌فرزندها اغلب افسرده می‌شوند؛ بسیاری از این کودکان لوس و وابسته هستند؛ ما به فرزند کمتر زندگی بهتر دست پیدا نکردیم و فقط فرزند کمتر محقق شد، اما زندگی بهتر را تجربه نکردیم. فرزند کم اصول تربیتی را هم به هم می‌ریزد و کاهش جمعیت و تک‌فرزندی عوارض اجتماعی بسیاری دارد.

سخنگوی ستاد ملی مقابله با کرونا با اظهار اینکه "به‌نظر من موضوعی مهمتر از جمعیت در جامعه نیست"، به افزایش سن ازدواج و رشد مراکز ناباروری در کشور اشاره و مطرح کرد: جمعیت را با مراکز ناباروری نمی‌توان اصلاح کرد و باید ذهنیت افراد را اصلاح کرد. از سال 95 تا 98 حدود 20 درصد میزان باروری در کشور کاهش پیدا کرده است؛ طی 20 سال آینده ایران جزو پیرترین کشورها در منطقه خواهد شد که این امر بسیار بد است و باید نیروی کار از افغانستان و پاکستان بیاوریم چون نیروی کاری در کار نخواهد بود.

اهمیت "فرزندآوری" در کلام رهبر معظّم انقلاب

مقام معظم رهبری بیان فرموده‌اند باید «مسأله جمعیّت را جدّی بگیرید! جمعیّت جوان کشور دارد کاهش پیدا می‌‌کند. یک جایی خواهیم رسید که دیگر قابل علاج نیست؛ یعنی مسأله جمعیّت از آن مسائلی نیست که بگوییم حالا 10 سال دیگر فکر می‌‌کنیم؛ نه، اگر چند سال بگذرد، وقتی نسل‌‌‌‌ها پیر شدند، دیگر قابل علاج نیست» و با توجه به اهمیت زیاد تکثیر نسل، خانواده‌ها و جوان‌ها باید تولیدِ ‌مثل را زیاد کنند و باید نسل را افزایش دهند تا با تکیه بر آنها مشکلات کشور در آینده حل شود «این محدود کردن تعداد فرزندان در خانه‌‌ها -به این شکلی که امروز هست- خطاست! این نسل جوانی که امروز ما داریم، اگر در 10 سال آینده، 20 سال آینده و در دوره‌‌ها و مرحله‌‌‌های آینده این کشور بتوانیم آن را حفظ کنیم، همه مشکلات کشور را اینها حل می‌‌‌کنند».

ایشان همچنین افزودند: «کشورِ بدون جمعیت جوان، یعنی کشورِ بدون ابتکار و پیشرفت و هیجان و شور و شوق، بنابراین، برنامه حیاتی تکثیر نسل باید بطور جدی دنبال و پیگیری شود».

ایران سست و تنبل و پیر و فرسوده خواست دشمنان است

کارشناسان هم هشدار داده اند کاهش نرخ جمعیت اگر به فرهنگ پایدار در جامعه تبدیل شود؛ در اینده دور یا نزدیک مشکلات و تنش‌های جمعیتی ایجاد خواهد کرد و چالش‌های جدی پدید می‌اورد.
به هرحال ایران سست و تنبل و پیر و فرسوده خواست دشمنان این سرزمین و نظام است و باید سیاست جمعیتی کشور با رویکرد افزایش متناسب و متعادل نرخ رشد جمعیت همراه با آمایش توسعه سرزمین در دستور برنامه و نقشه راه تغییر نرخ رشد باشد.

نرخ رشد بالای جمعیت در سال‌های ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۵ به حدی بالا بود که ساختار‌های آموزش و پرورش، کنکور دانشگاهی و بازار کار و مسکن را به شدت تحت تاثیر قرار داد، اما در ادامه و امروزه به نرخ پایین هشدار دهنده افزایش جمعیت رسیده ایم که از سطح استاندارد هم پایین‌تر است.

با ادامه روند کنونی کاهش نرخ رشد جمعیت تا چهار دهه دیگر جمعیت کشور به سمت میان سالی و سالمندی خواهد رفت و هر گونه کم توجهی به این موضوع مشکلات جدی در پی خواهد داشت و جریانی پایدار از چاش‌های معیشتی و مسایل مرتبط با جمعیت سالمندی را ایجاد خواهد کرد.

چالش اصلی پیامد کاهش جمعیت، به هم خوردن ساختار جمعیتی است و موجب سالمند شدن جمعیت کشور می‌شود و میزان زاد و ولد از حالت تعادل خارج خواهد شد و به زیر سطح استاندارد می‌رسد.

کارشناسان معتقدند در سطح استاندارد باروری باید هر خانواده با ۲ فرزند جایگزین شود و در کشور به سطح زیر استاندارد جانشینی رسیده‌ایم و در حال حاضر این میزان در کشور ما کمتر از ۱.۷ در هر خانواده است.

بر اساس وضع کنونی در کشور حدود ۱۰ درصد جمعیت کشور بالای ۶۵ سال هستند و به ازای هر ده خانوار ۳ نفر سالمند وجود دارد و پیش بینی می‌شود با همین روند در سال‌های آینده به ازای هر ده خانوار ۷ سالمند وجود داشته باشد.

واقعیت این است که وقتی اقتصاد یک کشور بیمار است و گرفتار معضلات اجتماعی مثل بیکاری، بزهکاری و طلاق و اعتیاد شده، افزایش جمعیت اگرچه عامل مشکلات نیست، اما تشدیدکننده مشکلات هست. در مقابل در همین جامعه، کاهش جمعیت عامل مشکلاتی چون کاهش نیروی خلاق و ماهر و صاحب اندیشه، عقب ماندگی علمی و فرهنگی، بحران پیری جمعیت با بحران های مختص خود و نیز مشکلات امنیتی خواهد بود. این مشکلات، قطعا آن جامعه­ ی درگیر مشکلات اقتصادی را زمین خواهد زد.

حدود سه دهه است که نگرش به فرزندآوری مثبت نیست و این موضوع از مشکلات اقتصادی و معیشتی زوج ها و تمایل خانواده ها برای فراهم کردن رفاه بیشتر برای فرزندان کمتر سرچشمه می گیرد.باید توجه داشت خداوند در بسیاری از آیات و روایات این را به روشنی بیان کرده که همان خدایی که رزق و روزی ما را می‌رساند رزق فرزندان را هم فراهم می‌آورد،خداوند با هدیه دادن هر فرزندی به خانواده‌ها رزق و روزی و شادابی و نشاط را به کانون خانواده عنایت می‌کند و به روشنی این عنایات الهی در زندگی‌ها مورد مشاهده قرار گرفته است.

آمارها و کلیدی‌ترین شاخص‌های جمعیتی کشور، دیگر برای شنیده شدن به فریاد درآمده‌اند؛ ایران از لحاظ ساختار سنی جمعیت، دیگر یک کشور «جوان» نیست بلکه در حال پشت‌سر گذاشتن مرحله میانسالی است و مراحل اولیه سالمندی جمعیت را نیز آغاز کرده است.

در حالی که در کشورهای غربی، برنامه‌های گسترده‌ای برای افزایش جمعیت و تشویق خانواده‌ها برای فرزند‌آوری طراحی و اجرا می‌شود اما در عین حال همین کشورهای غربی، نسخه کاهش جمعیت و کنترل موالید را برای کشورهای اسلامی و جهان سوم می‌پیچند!

متأسفانه در کشورمان با وجود اینکه ایران طی 30 سال گذشته بالاترین رکورد سرعت کاهش نرخ موالید در دنیا را از آن خود کرده است و جمعیت کشورمان با سرعت فزاینده‌ای در حال مسن شدن است و حتی تأمین نیروی انسانی و مولد طی ده‌های آینده با چالش جدی مواجه خواهد بود، اقدام عملی خاصی برای اصلاح رویه جمعیتی کشور صورت نگرفته و علی‌رغم گذشت بیش از 7 سال از تذکر رهبر انقلاب به مسئولان مبنی بر لزوم بازنگری در سیاست‌های جمعیتی کشور در راستای افزایش جمعیت، متأسفانه اقدام درخوری در دولت، مجلس، شورای‌عالی انقلاب فرهنگی و نهادهای مسئول صورت نگرفته است.

انتهای پیام

افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.