چهارشنبه, 25 فروردين 1400 :: Wednesday, 14 April 2021
 
کد خبر: 93331

رتبه بندی معلمان، یک گام به جلو

رتبه بندی معلمان، یک گام به جلو
طرح رتبه‌بندی معلمان بر اساس سند تحول بنیادین نظام آموزشی یکی از موضوعات مهمی است که در راستای ارتقای شایستگی حرفه‌ای معلمان باید به مرحله اجرا درآید.
پایگاه خبری ریشه

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش که تدوین آن مدت‌ها زمان برده بود آذر سال ۱۳۹۰ به تصویب شورای‌عالی انقلاب فرهنگی رسید و توسط رئیس‌جمهوری وقت ابلاغ شد.

در مقدمه این سند آمده است: در تهیه سند ملی تحول بنیادین آموزش و پرورش کوشش شده با الهام گیری از اسناد بالادستی و بهره گیری از ارزش‌های بنیادین آنها و توجه به اهداف راهبردی نظام جمهوری اسلامی ایران، چشم‌انداز و اهداف تعلیم و تربیت در افق ۱۴۰۴ هجری شمسی تبیین شود. این سند مشتمل بر ۷ فصل و ۱۳۱ راهکار ذیل چشم‌انداز سال ۱۴۰۴ تنظیم شده و در زمان تنظیم مدل سه گام برای اجرای آن تصور شد؛ گام نخست تدوین سند و نقشه راه، گام دوم زمینه‌سازی برای اجرای سند و گام سوم اجرای احکام سند است.

فصل ششم از این سند به ارتقای منزلت اجتماعی و جایگاه حرفه‌ای منابع انسانی با تأکید بر نقش الگویی و جایگاه معلم می‌پردازد و به طور مشخص هدف ۱۰ و راهکار عملیاتی ۱۰/۲ مقرر می‌دارد: استقرار نظام سنجش صلاحیت‌‌های عمومی، تخصصی و حرفه ‌ای، تعیین ملاک‌‌های ارزیابی و ارتقای مرتبه (نظام رتبه‌بندی) علمی و تربیتی معلمان و تقویت انگیزه ارتقای شغلی در آنان براساس نظام معیار اسلامی است.

بنابراین آموزش و پرورش از همان سال به تدوین طرح رتبه‌بندی معلمان همت گذاشت و لایحه‌ای اوایل تابستان سال ۹۲ توسط دولت به مجلس ارائه شد که بر اساس آن معلمان با در نظر گرفتن معیارهایی در چهار گروه طبقه بندی و دستمزد آنها بر همین اساس تعیین می‌شد. این طرح پس از بررسی به دلیل برخی اشکالات توسط مجلس به دولت بازگردانده شد و نمایندگان مشخص شدن منابع مالی برای اجرای آن را خواستار شدند.

در ادامه بررسی طرح، مسئولان آموزش و پرورش اعلام کردند طرح رتبه‌بندی معلمان نیاز به مصوبه مجلس شورای اسلامی ندارد؛ از این رو پس از تلاش‌های بسیار، با هدف افزایش انگیزه همکاران فرهنگی و ارتقای شایستگی‌های حرفه‌ای معلمان در آخرین جلسه هیات دولت ۲۷ اسفند ۹۳ در قالب قانون مدیریت خدمات کشوری به تصویب رسید.

لایحه نظام رتبه‌بندی معلمان پس از ۲ ماه بررسی اواخر آبان ماه سال گذشته در آخرین نشست تخصصی کمیسیون امور اجتماعی و دولت الکترونیک دفتر هیات دولت به تصویب رسید.

این لایحه به منظور ایجاد ساز و کارهای لازم برای ارتقای شایستگی‌های حرفه ای، منزلت و مرجعیت علمی و اجتماعی معلمان و افزایش انگیزه در راستای ارتقای فعالیت‌های آموزشی و پرورشی آنان تهیه شد.

با این نظام، رتبه‌های حرفه‌ای برای طبقه بندی معلمان در نظر گرفته می‌شود و بر اساس هر رتبه، ضرایبی در امتیازات شغل و شاغل و در نتیجه حقوق و مزایا برای آنان لحاظ می‌شود.

در شیوه‌نامه دولت برای اجرای نظام رتبه‌بندی معلمان آمده است:

صلاحیت‌های معلمی شامل برآیندی از سه صلاحیت زیر است:

صلاحیت عمومی: مجموعه‌ای از ویژگی‌های شخصیتی فرد شامل باورها، نگرش‌ها، اعتقادات و رفتار مبتنی بر نظام ارزشی، فرهنگی و اخلاقی جامعه که معلمان را در شناخت و تحلیل مسائل و موضوعات مربوط به تعلیم و تربیت دانش‌آموزان توانا و پایبندی معلمان را به نظام جمهوری اسلامی ایران آشکار می‌سازد.

صلاحیت تخصصی: مجموعه‌ای از دانش و توانمندی‌های آموزشی و پرورشی علاوه بر صلاحیت‌های عمومی که معلمان برای انجام مؤثر وظایف شغلی خود باید از آن برخوردار باشند.

صلاحیت حرفه‌ای: مجموعه‌ای از شایستگی‌ها، توانمندی‌ها و مهارت‌های کسب‌شده و مرتبط با شغل معلمی که معلم را در فرایند تعلیم و تربیت و انجام صحیح وظایف معلمی توانا می‌سازد تا مسئولیت خود را در موقعیت آموزشی ــ پرورشی با استقلال، آزادی عمل و تبحر بیشتری انجام دهد.

سنجش صلاحیت: فرایند گردآوری سازمان‌یافته اطلاعات، شواهد و مستندات مرتبط با دانش عمومی، دانش تخصصی، مهارت‌ها، شایستگی‌ها، توانمندی‌ها و عملکرد معلمان و بررسی آن بر اساس سازوکارها، ملاک‌ها، شاخص‌ها و معیارهای مشخص در هیئت‌های ممیز موضوع ماده (۵) این تصویب‌نامه.

گواهینامه صلاحیت معلمی: مدرکی که براساس نتایج ناشی از سنجش صلاحیت‌های معلمی توسط وزارت آموزش و پرورش صادر می‌شود.

رتبه‌بندی: فرایند تعیین رتبه‌های پنجگانه معلمان بر اساس سنجش نظام‌مند صلاحیت‌ها و عملکرد آنان.

شایستگی‌های تخصصی و حرفه‌ای معلمان چیست؟

سنجش صلاحیت معلمان بر اساس شاخص‌های زیر انجام می‌شود:

شایستگی‌های عمومی شامل شرایط عمومی استخدام بر اساس مقررات استخدامی مورد عمل.

شایستگی‌های تخصصی شامل رشته، مدرک تحصیلی، دانش موضوعی مرتبط با محتوای تخصصی دروس آموزشی و امور تربیتی، روش‌ها و فنون تدریس و هدایت و نظارت آن.

شایستگی‌های حرفه‌ای شامل اخلاق حرفه‌ای، توانایی‌ها و مهارت‌های آموزشی، پرورشی و پژوهشی “کاربردی و مسئله محور” بر اساس آزمون‌های الکترونیکی.

سال‌هاست که از رتبه‌بندی برای فرهنگیان یاد می‌شود اما آنچه تاکنون در ارتباط با رتبه‌بندی معلمان اجرا شده است، با آنچه معلمان توقع داشتند، متفاوت است. روزی که حمیدرضا حاجی‌بابایی وزیر اسبق آموزش و پرورش، لایحه نظام رتبه‌بندی حرفه‌ای معلمان و جذب منابع انسانی آموزش و پرورش را مطرح کرد، نقطه ایده‌آلی برای رتبه‌بندی معلمان پیشنهاد کرد. او از همترازی معلمان و اساتید دانشگاه سخن می‌گفت و در لایحه پیشنهادی رتبه‌بندی حرفه‌ای معلمان، رتبه‌های «مربی معلم»، «استادیارمعلم»، «دانشیارمعلم» و «استادمعلم» را مطرح کرده بود.

اما آنچه مدنظر حاجی‌بابایی بود، به سرانجام نرسید و در نهایت نیز رتبه‌بندی بر اساس قانون مدیریت خدمات کشوری در زمان وزارت علی‌اصغر فانی وزیر اسبق آموزش و پرورش اجرا شد. آن زمان، این اجرای رتبه‌بندی، فاز اول یا گام اول رتبه‌بندی عنوان شد و قرار شد آیین‌نامه‌ای تهیه و تصویب شود اما مسیر تصویب این آیین‌نامه بسیار طول کشید و به رغم وعده‌های متعدد سید محمد بطحایی وزیر سابق آموزش و پرورش، در نهایت در زمان محسن حاجی‌میرزایی به تصویب رسید.

هر چند این آیین‌نامه تصویب شد اما این تصویب با گلایه نمایندگان مجلس مواجه شد چرا که معتقد بودند بر اساس قانون برنامه ششم توسعه باید دولت لایحه رتبه‌بندی معلمان را تهیه می‌کرد و به مجلس برای تصویب ارائه می‌کرد اما آنچه تصویب شده بود، آیین‌نامه رتبه‌بندی معلمان بود که مجلس را دخیل نکرده بود و در نهایت هم در آخرین ماه سال 98 با اجرای فصل دهم قانون خدمات کشوری برای تمام فرهنگیان، موضوعیت خود را از دست داد.

وقت رتبه‌بندی معلمان با چنین وضعیتی مواجه شد، دولت برای حل این مشکل موضوع ترمیم رتبه‌بندی را مطرح کرد اما همچنان گلایه از عدم تهیه لایحه رتبه‌بندی معلمان مطرح بود تا آنکه در نهایت با همکاری برخی تشکل‌های فرهنگیان با وزارت آموزش و پرورش، لایحه رتبه‌بندی معلمان تهیه و تصویب شد و وزیر آموزش و پرورش هشتم آبان امسال یعنی سال 99 از تقدیم لایحه رتبه‌بندی معلمان به دولت و دستور معاون اول رئیس جمهور برای تسریع بررسی آن خبر داد.

معلمان از محتویات لایحه رتبه‌بندی معلمان ناآگاهند

هنوز معلمان از محتویات لایحه رتبه‌بندی معلمان ناآگاهند و این سؤال پیش آمده است که آیا آنچه در دولت تصویب شده است، واقعا رتبه‌بندی واقعی معلمان است؟

احمدی یکی از معلمان شهر تهران که خودش می‌گوید نزدیک بازنشستگی است، به خبرنگار فارس گفت: به فرهنگیان چند سال پیش گفتند که رتبه‌بندی برایتان انجام می‌شود و بعداً کاشف به عمل آمد که فقط بخش کوچکی از آنچه دولت به برخی کارمندان خود بدون رتبه‌بندی و رسانه‌ای شدن در قالب فصل دهم قانون خدمات کشوری می‌داد، به بعضی معلمان تعلق گرفته است. 

وی ادامه داد: گلایه فرهنگیان از این بود که چرا باید همان قانون برای یک سری از کارمندان بدون هیچ رتبه‌بندی و بر طبل کوبیدن اجرا شود اما وقتی نوبت به فرهنگیان می‌رسد، قانون و آزمون می‌گذارند و طوری در رسانه‌ها اطلاع‌رسانی می‌کنند که انگار اتفاق ویژه افتاده است.

 این معلم باسابقه افزود: نگرانی از این است که مبادا لایحه رتبه‌بندی معلمان که انقدر دولت از آن صحبت می‌کند، چیزی شبیه همان رتبه‌بندی قبلی باشد؛ خواهش می‌کنیم برای ما جزئیات اعلام شود و واقعیت به فرهنگیان گفته شود.

 طرح رتبه‌بندی معلمان در نیمه ابتدایی سال ۹۴ با بار مالی ۱۳۰۰ میلیارد تومان اجرا شد و طی آن حقوق فرهنگیان میانگین تا ۴۰۰ هزار تومان افزایش یافت. با وجود این برای اعتباربخشی بیشتر و قانونی بودن اجرا و تامین اعتبار این طرح در قانون برنامه ششم توسعه (۱۳۹۶ تا ۱۴۰۰)، دولت مکلف شد طرح رتبه‌بندی را در مرحله نهایی در قالب یک لایحه تهیه کرده و به مجلس ارائه دهد.

در جلسه بعدازظهر دیروز (یکشنبه 17 اسفند) هیئت دولت، «لایحه رتبه بندی معلمان» به تصویب هیئت وزیران رسید حالا لایحه رتبه‌بندی معلمان با تصویب در هیأت دولت به نیمه راه رسیده در این جلسه که به ریاست حسن روحانی رئیس جمهور برگزار شد، اعضای دولت «لایحه رتبه بندی معلمان» را به تصویب رساندند تا برای سیر مراحل قانونی، به مجلس شورای اسلامی ارسال شود.حالا درخواست معلمان از نمایندگان مجلس که البته نمایندگان مردم هستند این است که لایحه رتبه‌بندی معلمان را با همان حساسیتی که پیگیر ارائه آن از سوی دولت بودند، بررسی کنند و جزئیات آن به فرهنگیان اطلاع‌رسانی شود.

انتهای پیام

افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.