دوشنبه, 5 آبان 1399 :: Monday, 26 October 2020
 
کد خبر: 87906

آیا مردم مهمترین مقصر تشدید کرونا هستند؟

آیا مردم مهمترین مقصر تشدید کرونا هستند؟
کلان‌شهر تهران از اسفند سال گذشته درگیر بیماری کروناست. شهرداری تهران به منظور کاهش شیوع این بیماری اقداماتی را انجام و دستورالعمل‌هایی را اجرایی کرده است. جریمه عابران بدون ماسک با استفاده از چهره نگاری و کدملی، یکی از راه های کنترل بیماری معرفی شده است.
پایگاه خبری ریشه

 

شرایط بیماری کرونا در سراسر کشور به گونه‌ای است که عنوان می‌شود حتی یک نقطه سفید هم نداریم. در همین حال، وضعیت این بیماری در برخی استان‌ها از جمله استان تهران، به گونه‌ای است که نمی‌توان دست روی دست گذاشت و منتظر ماند تا کرونا برود.

آن طور که ایرج حریرچی معاون کل وزارت بهداشت، عنوان داشته است؛ تهران در وضعیت فوق قرمز قرار دارد. یعنی شرایط به گونه‌ای است که تخت‌های بیمارستانی کاملاً اشغال شده و به ناچار از ظرفیت بیمارستان‌های نیروهای مسلح و سازمان تأمین اجتماعی برای بستری‌ها استفاده شده است.

به گفته علیرضا زالی فرمانده ستاد مقابله با کرونا در کلانشهر تهران، وضعیت بستری‌ها از ترخیصی ها پیشی گرفته است و شرایط به گونه‌ای است که کادر درمان خسته و فرسوده شده اند.

آمارهای وزارت بهداشت نشان می‌دهد؛ از ۱۵ مهر تاکنون در کشور ۳۵ هزار و ۳۱۵ نفر بستری داشتیم که از این تعداد ۲۷ هزار و ۴۷۵ نفر در بخش عادی, ۷ هزار و ۸۴۱ نفر در بخش ویژه و سه هزار و ۱۳۷ نفر از این بیماران دارای لوله تنفسی و در شرایط بسیار شدید این بیماری هستند.

این آمار در تهران به مراتب وخیم‌تر شده است که علت اصلی آن نیز، کاهش رعایت پروتکل‌های بهداشتی است. به طوری که میزان رعایت پروتکل‌های بهداشتی در استان تهران ۴۶ درصد گزارش شده است که پایین‌تر از میانگین کشوری است. همچنین طبق بررسی‌های صورت گرفته، استفاده از ماسک توسط مردم استان تهران در مراکز و اماکن عمومی ۵۹ درصد و در وسایل نقلیه عمومی ۵۰ درصد است. میزان استفاده از ماسک توسط کارمندان ادارات و بانک‌ها ۷۹.۴ درصد و صنوف و صنایع ۴۵ درصد گزارش شده است که میزان استفاده در این دو گروه یاد شده در استان، پایین‌تر از میانگین کشوری است.

 

رعایت بهداشت فردی، نیازمند آموزش گسترده است

علیرضا رییسی معاون بهداشت وزیر بهداشت گفت: کرونا برخلاف آنفلوآنزا، دارو و واکسن مؤثر ندارد و فقط بهداشت فردی و عمومی باقی می‌ماند که آن هم نیاز به آموزش گسترده دارد و به همین دلیل نقش رسانه‌ها در این آموزش حائز اهمیت است. دنیا دارد به این موضوع می‌رسد که محدودیت‌های گسترده و قرنطینه اجباری کامل خیلی جواب نمی‌دهد و باید اقدامات دیگری انجام داد.

چرا جرایم کرونایی وضع شد؟

رئیسی درباره وضعیت جرایم مربوط به متخلفانی که پروتکل‌های بهداشتی را رعایت نمی‌کنند، تصریح کرد: اصولاً بحث مقابله با اپیدمی چیزی جز مشارکت مردم و مسئولیت‌پذیری اجتماعی نیست. اینکه چرا جریمه وضع کردیم، به این دلیل است که عده‌ای هستند که حتی اگر نصف شب به چراغ‌قرمز برسند و پلیس هم نباشد، دوربین هم نباشد، باز هم پشت چراغ قرمز می‌ایستند، اما عده‌ای هم هستند که ممکن است با وجود پلیس هم از چراغ قرمز عبور کنند. پلیس برای افرادی که تخطی می‌کنند، نیاز به اعمال قانون دارد. باید توجه کرد که بیش از ۵۰ درصد مردم از اواخر اسفندماه تاکنون همیشه رعایت کردند، اما نیمی دیگری از مردم واقعاً رعایت نکردند. در حال حاضر یک مطالبه مردمی وجود دارد که افرادی که پروتکل‌ها را رعایت می‌کنند، چه گناهی دارند. بنابراین، متخلفان باید جریمه شوند. مانند فردی که از چراغ قرمز عبور می‌کند و دیگران را به خطر می‌اندازد.

جزئیات جرایم متخلفان کرونایی

وی با بیان اینکه مردم باید استفاده از ماسک را جدی بگیرند، افزود: باید توجه کرد که جرایم چند دسته هستند؛ یکی بحث ارائه‌دهندگان خدمت است. مانند حمل و نقل عمومی. به عنوان مثال، اگر راننده تاکسی ماسک نزند و شناسایی شود، پلاکش نوشته شده و پلیس می‌تواند این فرد را جریمه کند. راننده تاکسی که ماسک نزند، ۱۰۰ هزار تومان جریمه می‌شود و به ازای هر مسافری هم که ماسک نزند، راننده تاکسی ۲۰ هزار تومان جریمه می‌شود و مسافرانی هم که ماسک نزدند، ۵۰ هزار تومان جریمه می‌شوند.

جریمه‌های یک میلیونی برای اتوبوس‌های مسافری متخلف

رئیسی افزود: در زمینه اتوبوس هم به همین صورت است. اگر اتوبوسی رعایت نکند، چه خودش و چه مسافران و هم شرکت جریمه خواهد شد و جرایم تا یک میلیون و حتی بیشتر هم خواهد بود. در تهران از آنجایی که سیستم حمل و نقل عمومی ضعیف است، نمی‌توانیم اتوبوس را توقیف کنیم؛ بلکه باید اتوبوس را زیاد کنیم. اما جرایم برای شرکت و راننده متخلف در نظر گرفته می‌شود. در زمینه اصناف به این صورت است که اگر در یک صنف فردی باشد و خودش ماسک نزند و مشتریانی را بپذیرد که ماسک نمی‌زنند، بار اول اخطار کتبی و درج در پرونده، بار دوم ۳۰۰ هزار تومان جریمه می‌شود و بار سوم یک میلیون تومان جریمه می‌شود. بار چهارم نیز مغازه‌اش به مدت یک هفته پلمپ می‌شود.

جریمه عابرانی که ماسک نمی‌زنند با چهره‌نگاری

معاون بهداشت وزارت بهداشت در خصوص جریمه عابران پیاده نقض‌کننده پروتکل‌های بهداشتی، افزود: در زمینه افرادی که در خیابان هستند چند مکانیزم وجود دارد؛ اگر پلیس و بازرسین ما فرد خاطی را ببینند، وی را جریمه می‌کنند. نکته دیگر این است که نیروی انتظامی یکسری دوربین دارد که چهره همه افراد در آن ثبت است. وقتی فرد چهره‌نگاری می‌شود؛ همه اطلاعاتش اعم از کد ملی و... وجود دارد. از همان سیستمی که برای حجاب استفاده می‌شود، از همان برای ماسک هم استفاده می‌شود. اگر فرد ماسک نزند، چهره‌نگاری شده و برای فرد پیام داده می‌شود و جریمه می‌شود.

شماره‌حساب واریز جرایم به دولت اعلام شد

معاون بهداشت وزارت بهداشت در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه آیا خودروهای شخصی هم مشمول جریمه می‌شوند و مکانیزم دریافت جریمه‌ها به چه صورت است، گفت: خودروهای شخصی شامل جرایم نیستند. اگر خودرو برای حمل و نقل عمومی باشد، شامل می‌شود، اما خودروی شخصی شامل نمی‌شود، اما اگر فرد از خودرو پیاده شود و ماسک نزده باشد، جریمه می‌شود. در عین حال شماره حساب وزارت بهداشت برای واریز جرایم به دولت اعلام شده است.

مکانیزم اخذ جرایم کرونایی

وی ادامه داد: حال اگر کسی جریمه را نپردازد، مکانیزم این‌گونه است که افرادی که جریمه می‌شوند، بدهکار دولت می‌شوند و می‌توانند از هر طریقی آن را دریافت کنند، مانند قبض جریمه‌ای که برای فرد می‌آید یا راه‌هایی پیش‌بینی‌شده مانند محاسبه بر روی قبض آب و برق و تلفن. در عین حال این جرایم، صرفاً برای حوزه کرونا هزینه می‌شود.

آیا مردم مهمترین مقصر تشدید کرونا هستند؟

حال که مسئولان دولتی اعلام کرده‌اند که برای مهار موج سوم کرونا تصمیم گرفته‌اند که جریمه‌های مشخصی برای آنها که از ماسک استفاده نمی‌کنند درنظر بگیرند. بعضی از مسئولان دولتی، از جمله خود رئیس‌جمهور و سخنگوی دولت هم درباره چگونگی اعمال این جریمه‌ها توضیح داده‌اند.

همکاری مردم با دولت و به معنای اعم آن حکومت برای مهار کرونا امری قطعی و بدیهی است و در مسائل اجتماعی، غفلت از نقش مردم به نوعی ساده‌انگاری است، اما این تصمیم دولت از سه جهت قابل داوری و انتقاد است:

پیام ضمنی این تصمیم و توضیحات مقامات دولتی آن است که مردم مهمترین مقصر تشدید کرونا هستند؛ لذا اگر ماسک زدن رعایت شود، بر بحران هم فائق خواهیم بود. این یک مغلطه علیه سهم مردم است. اگر حقیقتاً ارزیابی منصفانه‌ای از نقش مردم و دولت درباره کرونا صورت بگیرد، چه اتفاقی رخ خواهد داد؟ آیا دولتی که می‌توانست سفرها را محدود کند، دورکاری کارمندان را بهتر ساماندهی کند، اجتماعات مترو و اتوبوسها را مدیریت کند، میزان تست‌های کرونا را افزایش دهد و ده‌ها کار دیگر از این دست، مقصر و قاصر است یا مردمی که بسیاری از آنها برای لقمه‌‌ای نان، به مهلکه‌ی جان رفته‌اند؟

جریمه کرونایی ناعادلانه است

این تصمیم در عمل هم به نظر می‌رسد که غیرکاربردی و غیرعملی است. در توضیح نحوه‌ی عملیاتی کردن این طرح مسئولان متعددی سخن گفته‌اند که آخرین آنها آقای رئیسی معاون وزیر بهداشت در برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری بود. حقیقتاً بسیاری از شیوه‌هایی که آقایان می‌گویند، غیرعملی است. می‌گویند اگر راننده تاکسی یا مسافر آن تاکسی ماسک نزده باشد، راننده و مسافر جریمه می‌شوند؛ به فرض راننده با استناد به پلاک ماشین جریمه شد، مسافر اگر کارت ملی به شما نشان نداد چه می‌خواهید بکنید؟ با او وسط خیابان کتک‌کاری خواهید کرد؟ یا با خیل عظیم مسافران مترو و اتوبوس چه خواهید کرد؟ یا با عابران پیاده در محل‌های پررفت‌وآمد؟

از این مهمتر، برخی از مردم واقعاً ممکن است از آنجا که پولی برای تهیه ماسک ندارند، از آن استفاده هم نکنند. حالا سوال اینجاست که آیا به همه مردم ماسک رایگان داده‌ شده که می‌خواهند فقیرترین انسانها هم ماسک بزنند؟ و تازه اگر نزد، جریمه هم می‌کنید؟

تاثیرات منفی جریمه ماسک نزدن

این تصمیم حتی در صورت عملی و اجرایی بودن ، بازهم احتمالاً تاثیرات مثبتی نخواهد داشت. استیون لویت و استیون دابنر در کتاب معروف Freakonomics (که به اقتصاد ناهنجاریهای پنهان ترجمه شده)، به تحقیق واقعی جالبی اشاره کرده‌اند که اینجا می‌تواند محل تأمل باشد. یک مرکز نگهداری کودکان(مشابه مهدکودک) آنگاه که با تاخیر والدین در تحویل‌گرفتن کودکانشان در بعد از ظهرها مواجه می‌شوند تصمیم می‌گیرند فکری به حال این  معضل کرده و آن را کاهش دهند. جمع‌بندی این می‌شود که برای والدین متأخر، جریمه‌ای درنظر بگیرند؛ لذا اعلام می‌شود مثلاً هریک از والدین به ازای هر 10 دقیقه تاخیر فی‌المثل 10 دلار جریمه خواهد شد. نتیجه‌ی این اقدام اما در عمل 180 درجه مخالف آنچیزی شد که تصمیم‌گیران در نظر داشتند!

لویت و دابنر می‌گویند که پیش از اجرای این تصمیم تعداد والدین تاخیرکننده در هفته، 8 مورد بود اما بعد از تصمیم، به 20 مورد در هفته، (دو و نیم برابر!) رسید.

نویسندگان مشهور این کتاب جالب، علت را اینچنین توصیف می‌کنند که با اعمال جریمه، در واقع «انگیزه‌» افراد تغییر کرده است. اگر تا قبل از اجرای تصمیم، والدین انگیزه‌های انسانی و اخلاقی و ... را در کار خود در نظر می‌گرفتند و مثلاً‌ برای جلوگیری از شرمندگی خود نزد معلمی که به  خاطر تعلل آنها از  کار وزندگی افتاده، سعی می‌کردند کمتر تاخیر کنند، حالا این تاخیر خود را با آن جریمه می‌سنجیدند و احساس می‌کردند این تاخیر درواقع معادل همان 10 دلار است.

درباره مواجهه‌ی جریمه‌ای با مسئله‌ی بحران کرونا هم ممکن است همین اتفاق بیفتد. فردی که عامدانه به شیوع کرونا کمک می‌کند درواقع در فاجعه‌ای مثل قتل احتمالی دیگران مشارکت کرده، حال اگر حد و سطح خطای او را در حد 50 یا 200 هزار تومان کاهش دهیم، چه بلایی بر سر «انگیزه‌» رفتاری انسانها خواهد آمد؟ آیا اساساً به چنین مسائلی فکر شده است؟

 

در آخر آنچه مسلم است، شرایط حاد کرونایی در تهران و سایر نقاط قرمز کشور، نیازمند اتخاذ تدابیر شدیدتر از جمله تعطیلی ادارات است.

بررسی‌ها نشان داده است که ترددهای روزانه مهم‌ترین عامل انتقال ویروس است. در مکان‌هایی مثل ناوگان حمل و نقل عمومی که بیشترین محل استفاده افراد شاغل برای رفت و آمد به محل کار است.

در واقع، بهتر است که به جای دستور تعطیلی آرایشگاه‌ها و تالارهای پذیرایی و…، بهتر است دورکاری و تعطیلی ادارات در تهران مورد توجه قرار بگیرد. زیرا، کاستن از میزان بالای ترددهای روزانه، می‌تواند در پیشگیری و کنترل بیماری مؤثر باشد.

در این بین، قرنطینه خانگی هم می‌تواند گزینه‌ای باشد که با تغییراتی در آن، می‌توان امیدوار بود که بتوان تهران را از وضعیت فوق قرمز خارج ساخت. همان طور که معاون کل وزارت بهداشت، بارها عنوان کرده است، تهران به عنوان نقطه تبادل و انتقال ویروس در کشور شناخته می‌شود. لذا، کنترل بیماری در تهران، می‌تواند به کنترل آن در سایر استان‌ها نیز کمک کند.

انتهای پیام

افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.