دوشنبه, 10 آذر 1399 :: Monday, 30 November 2020
 
کد خبر: 83559

تحول عدلیه؛ ثمره تلاش های شبانه روزی

تحول عدلیه؛ ثمره تلاش های شبانه روزی
جهت ارج نهادن به مقام والاى قضاء و قضاوت و تكريم از مقام شامخ شهيد مظلوم آيت الله دكتر بهشتى اولين مسئول دستگاه قضائى جمهورى اسلامى ايران هفته اول تیر ماه را، هفته قوه قضائیه نامیده اند.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری ریشه

قوه قضاییه به عنوان یکی از قوای سه گانه حاکم در جمهوری اسلامی ایران است که برای اعمال وظایف و اختیارات خود از ساختار خاصی برخوردار بوده و مسئولیت‌های مختلفی را نیز بر عهده دارد.

قضا و قضاوت در نگاهی عمومی، راهکاری است برای یافتن حق، برقراریِ عدل و رساندن حق به صاحب آن. قضاوت در واقع از یکسو مسیری است که حق جویان را امیدوار می‌سازد و از سوی دیگر زورمداران را از رسیدن به آمال و آرزو‌های نابه جا باز می‌دارد. به این ترتیب قضاوت، راه‌هایی است که به رفع خصومت و پایان بخشیدن به منازعات می‌انجامد و حقوق از دست رفته را براساس قوانین دقیق و قابل اجرا به حق داران باز می‌گرداند. این گونه است که منصب قضا، ظریف ترین، حساس ترین، مهم‌ترین و در عین حال یکی از خطیرترین مناصب اجتماعی از دیدگاه اسلام به شمار می‌رود.

ارکان های قوه قضائیه

 قوه قضائیه انجام وظایف قانونی خود را بر اساس ارکان و سازمان‌هایی انجام می‌دهد که عبارتند از:

۱- داددسرا‌ها و دادگاهها.

۲-دیوان عالی کشور.

۳- دیوان عدالت اداری.

۴-سازمان بازرسی کل کشور.

۵-سازمان قضایی نیور‌های مسلح.

۶- سازمان زندان‌ها و اقدامات تامینی و تربیتی.

۷-سازمان ثبت اسناد و املاک کشور.

۸-سازمان پزشکی قانونی.

قوه قضائیه در کشور جمهوری اسلامی ایران یکی از نهاد‌های حکومتی است که در عرض دو قوه مجریه و مقننه و مستقل از آن‌ها می‌باشد. هدف از این نهاد تضمین حقوق فردی و اجتماعی، تحقق صلح، عدالت و امنیت است.

اهم وظایف این قوه بر اساس اصل ۱۵۶ قانون اساسی عبارت است از:

۱- رسیدگی و صدور حکم در مورد تظلمات، تعدیات، شکایات، حل و فصل دعاوی و رفع خصومت و اخذ تصمیم و اقدام لازم در آن قسمت از امور حسبیه که قانون معین می‌کند.

۲- احیای حقوق عامه و گسترش عدل و آزادی‌های عمومی

۳- نظارت بر حسن اجرای قوانین

۴- کشف جرم و تعقیب، مجازات و تعزیر مجرمین و اجرای حدود و مقررات مدون جزایی اسلام

۵- اقدام مناسب برای پیش گیری از وقوع جرم و اصلاح مجرمین.

- وظایف رئیس قوه قضائیه نیز عبارت است از:

۱- اداره امور قوه قضاییه.

۲- ایجاد تشکیلات لازم در دادگستری به تناسب مسئولیت‌های اصل یکصد و پنجاه و ششم.

۳- تهیه لوایح قضایی متناسب با جمهوری اسلامی.

۴- استخدام قضات عادل و شایسته و عزل و نصب آنها.

۵- پیشنهاد عفو و یا تخفیف مجارات مجرمان (بر اساس بند ۱۱ اصل ۱۱۰ قانون اساسی).

۶- معرفی شخصی جهت تصدی مقام وزارت دادگستری.

۷- رسیدگی به دارایی‌های مقامات سیاسی.

۸- تعیین نماینده در صدا و سیما.

۹- پیشنهاد اعضای حقوقدان شورای نگهبان.

امام خمينى (ره ) و قوه قضائيه :

(...در اسلام همه كس حتى پيامبر عظيم الشان - صلى الله عليه و آله - در مقابل قانون بى امتياز در يك صف هستند و احكام قرآن و اسلام بر همه جارى است و شرف و ارزش انسانها در تبعيت از قانون است كه همان تقواست و متخلف از قانون ، مجرم و قابل تعقيب است . و بر دستگاههاى قضائى است كه از متعديان به جان و شرف و مال و بندگان دفاع كنند و آنان را به سزاى خود بنشانند و من براى چندمين بار اعلام مى كنم كه هر گروه و شخصى اگرچه از بستگان و اقرباى اينجانب باشند، خود مسؤ ول اعمال و اقوال خود هستند و اگر خداى نخواسته تخلف از احكام اسلام كردند، دستگاه قضايى موظف است آنان را مورد تعقيب قرار دهد و هر كس و هر دستگاه ، چه قضات شرع و چه دادگاه ها و چه غير اينها، هر كس تعديات خود را به اسم من و يا به انتساب به من اجرا كنند مجرم و مفترى است.

در گفت‌وگوی تلویزیونی آیت الله رییسی، رییس قوه قضاییه با مردم، مورخ دوم تیرماه و در دومین روز از هفته قوه قضاییه، که از شبکه یک سیما پخش شد ، ایشان در پاسخ به سئوالی در مورد مطالبه جدی از قوه قضاییه در زمینه شفافیت و دستوراتی که در این رابطه از سوی رییس قوه قضاییه در یکسال گذشته صادر شده است، در تشریح برجسته ترین اقدامات در این زمینه، تصریح کرد: موضوع شفافیت خواست مردم است و فقط مختص قوه قضاییه هم نیست؛ بلکه برای همه قوای کشور است و اینکه مردم، نخبگان و صاحبنظران در جریان موضوعات باشند، نوعی صیانت بخشی برای همه دستگاه‌هاست.

رییس قوه قضاییه بیان داشت: در آداب القضا حضور افراد مطلع به قوانین و فقه در دادگاه از مواردی است که توصیه شده تا رایی که قاضی صادر می کند، در معرض دید افراد نخبه و خبره و اهل فن باشد تا رای کمتر دچار آسیب شود.
آیت الله رییسی با بیان اینکه دادگاه علنی، تاسیس قانون اساسی است، افزود: قانون اساسی و قوانین موضوعه این تاسیس را پذیرفته‌اند که دادگاه‌ها جز در موارد خاص مثل موارد اخلاقی یا موارد امنیتی علنی برگزار شود که دلیل علنی بودن همین شفافیت است.

دستگاه‌هایی که امر مبارزه با فساد را بعهده دارند، باید خودشان از سلامت کامل برخوردار باشند

مجری گفت: یکی از موضوعات خیلی مهم که از نگاه مردم بسیار برجسته است، برداشتن علم مبارزه با فساد توسط قوه قضاییه است که با استقبال گسترده مردم مواجه شده و ما یک نظرسنجی خارج از سیستم قضایی انجام دادیم که نتایج آن فوق العاده جالب و به نوعی شگفت انگیز بود. در این نظرسنجی مشخص شده امیدواری بسیار زیادی در مردم ایجاد شده؛ برای اینکه قوه قضاییه حقیقتا وارد میدان مبارزه با فساد شده است. این نظرسنجی، یک نظرسنجی بسیار معتبر با شاخص‌های مختلف است که طبیعتا مسئولیت جنابعالی و همکارانتان را نسبت به گذشته بسیار سنگین‌تر می‌کند. سئوالات مطرح شده  مردم دو محور داشت و بیش از پنج هزار سوال از سوی مردم به سایت اعلام شده بود. این دو محور یکی مبارزه با فساد در درون قوه قضاییه و یکی مبارزه با فساد در بیرون از قوه قضاییه بود. شما برای یک سال گذشته چه گزارشی برای ارائه به مردم دارید؟

آیت الله رییسی بیان کرد: حتما سلامت دستگاه قضایی می‌تواند به سلامت اداری در کشور کمک کند و به تعبیر رهبر معظم انقلاب اسلامی با دستمال تمیز می‌شود شیشه را پاک کرد و اگر دستمال خودش کثیف باشد، نمی‌شود این کار را انجام داد. ایشان همواره در این مورد تاکید کرده‌اند و یک امر برهانی، عقلانی و قطعی برای همه آحاد کشور و مردم عزیزماست.

وی تصریح کرد: دستگاه‌هایی که امر مبارزه با فساد را بعهده دارند، باید خودشان از سلامت کامل برخوردار باشند و هرگونه ناسلامتی را باید برای خودشان سم بدانند و با آن با همه وجود برخورد کنند. این یک اصل برای دستگاه‌هایی است که در این رابطه مسئولیت دارند و به ویژه آن‌هایی که در خط مقدم مبارزه با فساد هستند؛ لذا صیانت از دستگاه قضایی و حفظ سلامت دستگاه قضایی اصلی است که همواره بر آن تاکید شده ومی‌شود.

سال ۹۸ بیش از ۱۲۴۰ کارگاه و کارخانه مورد حمایت قضایی قرار گرفته‌اند
 
آیت الله رئیسی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه صدور برخی احکام باعث ایجاد مشکل برای کسانی میشود که در آن موضوع دخالتی نداشته‌اند، گفت: اتفاقا در حمایت از کارگرانی که مدیر کارگاه و کارخانه تخلفی مرتکب شده، ترتیبی اتخاذ شده که مراکز تولیدی در اقدامات قضایی به هیچ عنوان تعطیل نمی‌شوند. اگر متهم مدیر کارخانه باشد، تاکید شده است که کارخانه تعطیل نشود که البته دوستان ما نیز به این موضوع عمل کرده‌اند و از سوی دیگر برای تعطیل نشدن و متوقف نشدن تولید همکاران ما تلاش کرده و براساس آمار سال ۹۸ بیش از ۱۲۴۰ کارگاه و کارخانه مورد حمایت قضایی قرار گرفته‌اند و از تعطیلی آن‌ها جلوگیری شده است.
 
رییس دستگاه قضا تاکیدکرد: این موضوع بدان معناست که علاوه بر آنکه کارخانه تعطیل نشده است، تلاش دستگاه قضایی برحفظ تولید و حفظ اشتغال بوده است که جای تقدیر دارد. همچنین نسبت به مواردی که کسی در یک رسانه مرتکب جرم شود و رسانه آسیب ببیند، در جلسه بااصحاب رسانه‌ها که سال قبل برگزار شد، برخی از حاضران این نکته را مطرح کردند و من پاسخ دادم که روش ما این است که مساله تخلف اصحاب رسانه را به هیات مطبوعات واگذار کنیم و اگر قرار شد ما ورود پیدا کنیم، بنا داریم که با فرد متخلف برخورد شود؛ نه با مجموعه رسانه.
 
آیت الله رئیسی در ادامه عنوان کرد: به یاد ندارم که روزنامه، مجله یا نشریه‌ای در دوره تصدی بنده بعنوان مسئول دستگاه قضا تعطیل شده باشد؛ اگر مواردی دارای شکایتی بوده، آن شکایت در دادسرا رسیدگی شده است. قانونگذار بر این نکته تاکید کرده که فرد مرتکب جرم، خود مجازات شود؛ اما برخی از مجازات‌ها لاجرم تبعاتش برای خانواده‌ها هم هست؛ از جمله زندانی شدن فرد مجرم که طبیعتا برخانواده اثر گذار خواهد بود.
 
وی اظهار داشت: اینکه ما بر حبس زدایی تاکید داریم، برای این است که از مجازات‌هایی استفاده شود که خود فرد مجازات گردد و این از مزایای نظام کیفری اسلام است که مجازات‌ها را به نحوی قرار داده تا فرد خود مجازات شود نه افراد دیگر.

ییشتر بخوانید:اقدامات قوه قضاییه در سال98

نظر رهبر انقلاب در مورد قوه قضائیه

رهبر انقلاب در مورد قوه قضائیه و اهمیت آن فرموده اند: ... تكليف اصلى قوّه ى قضاييه ، عبارت از اقامه ى قسط و عدل است . اين ، در حركت و دعوت انبيا، شايد اصليترين امر مربوط به زندگى مردم باشد. حالا آن مسايل معنوى و تعالى روحى و امثال اينها، به جاى خود محفوظ است . در عين حال ، آنچه كه مربوط به اداره ى زندگى مردم مى شود، هيچ چيزى به قدر عدل و قسط - نه در قرآن و نه در حديث - مورد توجه قرار نگرفته است . البته ، رفاه زندگى مردم و تاءمين امنيت كه يكى از لوازم زندگى آنهاست ، وجود دارد؛ اما تكيه يى كه روى عدل شده - كه قيام همه ى امور بر قيام عدل مى باشد - روى هيچ چيز ديگر نشده است .

... البته ، عدل فقط به وسيله ى قوّه ى قضاييه اجرا نمى شود؛ بلكه همه ى دست اندركاران حكومت اسلامى به سهم خود در اقامه ى عدل موظف هستند؛ منتها ضامنش قوّه ى قضاييه است ... .

... بنابراين ، قوّه ى قضاييه بايد به معناى واقعى ، مرجع و ملجاء و پناهگاه همه مردم باشد. اين هم نمى شود جز به همان استقلال . استقلال به اين معناست كه وقتى قاضى مى خواهد حكم بكند، نگاه نكند كه اين حكم موجب خوشايند يا عدم خوشايند چه كسانى مى شود.

به نظر من ، قانون گرايى در قوّه ى قضاييه ، اهم امور است . اصلا ملاك عدل و اقامه ى آن ، قانون است . اگر چيزى بر طبق قانون تحقق پيدا كرد، عدالت است و خلاف عدالت آن است كه برخلاف قانون انجام بشود...

تحول در دستگاه قضایی کشور

تحول و تغییر جز با کار در صحنه و میدان محقق نخواهد شد،یکی از نشانه‌های تحول، تحرک است و تحرکِ هدفمند، به سریع‌تر شدن تحول کمک بزرگی می‌کند به همین جهت در دوران تحولِ قوه قضائیه، تحرک یکی از برنامه‌های دائمی و مداوم رئیس قوه قضائیه بوده است. آیت‌الله رئیسی در یک سال و چند ماه گذشته حضور دائم در ستاد این قوه را رها کرده و به هفده استان سفر داشته و از تعداد قابل توجهی از مجتمعهای قضایی و زندانها نیز به صورت سرزده بازدید کرده است.در هفته ای که گذشت مسئولان عالی قضایی به مناسبت هفته قوه قضاییه به صورت سرزده بیش از 30 بازدید از دادسراها، دادگاه‌ها، ادارات ثبت اسناد، شوراهای حل اختلاف و زندان‌ها و واحد های تولیدی داشته اند.

رویکرد قوه قضائیه در دوران تحول مواجهه مستقیم با مردم و مشکلات آنها از طرفی و  شنیدن کمبودها و نظرات کارکنان دستگاه قضائی از سوی دیگر است که منجر به برداشتی جدید، عمیق و واقعی از مسائل و معضلات برای مدیران این دستگاه شده است.

انتهای پیام

افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.