جمعه, 20 تير 1399 :: Friday, 10 July 2020
 
کد خبر: 82724

شیخ تقریب مذاهب

آیت الله بروجردی(ره) از سادات طباطبائی بروجردی که در میان عموم طبقات محبوبیت داشت. خارج و داخل، شیعه و سنی، همه و همه به او احترام می گذاشتند. این محبوبیت مخصوصاً در زمان فوتشان نمایان تر بود.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری ریشه

آیت الله بروجردی(ره) از سادات طباطبائی بروجردی  و با سی واسطه به دومین پیشوای شیعیان حضرت حسن بن علی علیهما السلام می رسد.جدّ ششم آن مرحوم، فقیه  عالی قدر سید محمد بروجردی است که از بزرگان و دانشمندان قرن یازدهم هجری به شمار می رود.نیاکان و بستگان پدری و مادری آیت الله بروجردی اغلب از دانشمندان و فقهای شیعه و بعضی از آنها مراجع بزرگ عصر خود بوده اند  و در حقیقت ایشان زعامت و مرجعیت را به ارث برده بود.

آیت الله بروجردی از شاگردان آخوند خراسانی بود که بعد از بازگشت از نجف در بروجرد ساکن شد. چند سال پس از درگذشت عبدالکریم حائری یزدی به دعوت مراجع سه گانه (حجت،‌ خوانساری، صدر) به قم آمد و ریاست حوزه علمیه قم را بر عهده گرفت. پس از درگذشت سید ابوالحسن اصفهانی، بروجردی مهم‌ترین مرجع شیعیان بود و در دهه ۱۳۳۰ش مرجع عام شیعیان محسوب می‌شد.

در دوران آیت الله بروجردی حوزه علمیه قم گسترش و تعداد طلاب افزایش زیادی یافت. با حمایت‌‌های ایشان آثار حدیثی و فقهی متعددی احیاء و منتشر شد. مجموعه بزرگ جامع احادیث الشیعه تحت نظر او تدوین شد.

بروجردی به تقریب مذاهب اسلامی اهمیت می‌داد و در این راستا نماینده‌ای برای عضویت در دارالتقریب به مصر فرستاد. فتوای معروف محمود شلتوت برای به رسمیت شناخته شدن فقه شیعه نزد اهل سنت نتیجه فعالیت‌های آیت‌الله بروجردی بود.

اعزام مبلغ به مناطق مختلف ایران و خارج کشور، ایجاد مراکز بزرگ علمی و مذهبی، ساخت مساجد و مدارس در ایران و کشورهای مختلف، درخواست برای گنجاندن درس تعلیمات دینی در دوره ابتدایی مدارس ایران و... از مهم‌ترین اقدامات دینی، سیاسی و اجتماعی او است.

سیدحسین بروجردی در ۷ سالگی وارد مکتب خانه شد و پدرش چون پیشرفتش را دید، او را به حوزه علمیه نوربخش بروجرد برد.

وی در سال ۱۳۱۰ق برای ادامه تحصیل به اصفهان رفت و در درس حاج سید محمد باقر درچه‏ ای، میرزا ابوالمعالی کلباسی و سید محمدتقی مدرس شرکت کرد. ایشان در درس فلسفه‏ آخوند کاشی و جهانگیرخان قشقایی نیز شرکت کرد.

بعد از چهار سال تحصیل در اصفهان، در ربیع الاول سال ۱۳۱۹ق به بروجرد مراجعت کرد.
تحصیل در نجف

سید حسین بروجردی در ۲۷ سالگی از بروجرد به نجف رفت و در درس آخوند خراسانی شرکت و نه سال از محضر درس ایشان استفاده کرد. دیگر اساتید ایشان در نجف سید کاظم یزدی و شریعت اصفهانی بودند.
اقامت در نجف

در سال ۱۳۴۵ق رئیس اداره ثبت احوال بروجرد، شخصی بهایی را به معاونت خود منصوب کرد. همچنین مراسمی با حضور زنان برهنه، در سطح شهر به راه افتاده بود. این اخبار به گوش آیت الله بروجردی رسید، ایشان در اعتراض به این رفتار، قصد مسافرت به عتبات کرد؛ ولی فرماندار بروجرد مسئول اداره ثبت احوال را برکنار کرد. گرچه بعد از چند ماه بر اثر اعمال خلاف شرع مسئولین کشوری، به طرف عتبات رفته و در نجف ساکن گردید.

در جریان تحصن علما در قم علیه اعمال رضاشاه پهلوی، علمای نجف تصمیم گرفتند اعتراض خود را به گوش رضاشاه برسانند، بنابراین آیت الله بروجردی و شیخ احمد شاهرودی را به نماینده خود انتخاب کردند تا با علمای قم دیدار کنند؛ اما ماموران شاه این دو را در قصر شیرین دستگیر کرده و به تهران منتقل کردند. وقتی رضاشاه به دیدار آیت الله بروجردی آمد، وی بعد از نصیحت شاه اعلام کرد قصد سفر به مشهد را دارد.

اقامت در مشهد

ایشان بعد از ماجرای دستگیری در قصر شیرین و انتقال به تهران، مستقیماً از تهران به سوی مشهد حرکت کرد و مدت ۸ماه در مشهد اقامت داشت. به درخواست آیت الله محمد کفائی (فرزند آخوند خراسانی) و آیت الله سید حسین طباطبایی قمی، شب‌ها در مسجد گوهرشاد، نماز جماعت اقامه می‌کرد.آیت الله بروجردی بعد از ۸ ماه تصمیم گرفت به بروجرد برگردد که در راه بازگشت در قم توقف کرد و شیخ عبدالکریم حائری، از ایشان خواست در قم بماند و تدریس کند.

بازگشت به بروجرد

اصرار طبقات مختلف بروجرد و درخواست‌­های مکرر از آیت الله بروجردی برای بازگشت به بروجرد، باعث شد ایشان تصمیم به بازگشت بگیرد.سید حسین بروجردی در سال ۱۳۶۴ق برای معالجه از بروجرد به تهران آمد. در این هنگام چند نفر از فقهای سرشناس حوزه علمیه قم خصوصا امام خمینی از آیت­ الله بروجردی جهت اقامت در قم و قبول مرجعیت شیعه و مدیریت حوزه دعوت کردند.

اقامت در قم

سرانجام ایشان در ۲۶ صفر ۱۳۶۴ق وارد قم شده و برخی علماء از جمله امام خمینی، سید محمد محقق داماد و مرتضی حائری برای نشان دادن اهمیت دروس ایشان و تشویق فضلا به حضور درآن دروس، همراه با شاگردان خود در مجالس درس ایشان حضور می­ یافتند.

همچنین سید صدرالدین صدر که در صحن حرم حضرت معصومه(س) اقامه نماز جماعت می­ کرد، جایگاه نماز خود را به آیت الله بروجردی واگذار کرد. سید محمد حجت، جایگاه تدریس خود را در اختیار وی قرار داد. سید محمد تقی خوانساری نیز برای احترام در درس ایشان شرکت می‌کرد.

مراجعت به ایران و مبارزه با نظام شاهنشاهی

ایشان پس از مراجعت به ایران درحالی‌که از فضلای بلامنازع جهان تشیع به شمار می‌رفت با سخنرانی‌های آتشین خود علیه دستگاه حکومتی فاسق شاهنشاهی در مساجد شهرستان بروجرد مردم را به مبارزه و روشنگری علیه دستگاه سلطنتی فرامی‌خواند در این میان آیت‌الله بروجردی متحمل فشارها و سختی‌های فراوانی از سوی افراد مختلف شده اما تنگ‌نظری‌ها، معارضه‌ها و حسادت‌ها در یک محیط محدود هرگز نتوانست روحیه مصمم و اراده پایدار ایشان را درهم شکند بلکه با هضم همه سختی‌ها و تحمل همه ناملایمات، بر آن شد تا در کنار پرورش سرمایه عظیم علمی خود، از طریق درس و بحث و تحقیق، به یاری مردم خویش برخیزد و برای آن‌ها راهنمایی دلسوز و پیشوایی آشنا با مشکلات و دردها باشد.

همراه با فعالیت در محراب و منبر، به مراجعات و مشکلات جاری مردم نیز، رسیدگی کرده و هیچ‌گاه از این مشکلات غافل نبودند.

از دیگر اقدامات ایشان در بروجرد تأسیس کارخانه برق بود که با تشویق افراد متمکن، خرید سهام آن عملی شد و این شهر که تا آن زمان، از نعمت برق محروم بود با پیگیری‌های مجدانه این عالم مردمی برق‌کشی می‌شود.

حضرت آیت‌الله‌العظمی بروجردی پس از فعالیت‌های خود در شهرستان بروجرد به دلیل پیگیری معالجات خود به دعوت دوستان اطبا عازم قم می‌شود و آیت‌الله بروجردی، به‌طور موقت، پذیرفتند که به قم بیایند و پس از گذراندن دوران بیمارستان، وارد قم شدند و با نهایت احترام، مورد استقبال قرار گرفتند.

مقبولیت در میان علماء و وظیفه سنگین مرجعیت

پس از ارتحال آیت‌الله حائری در زمان مطرح‌شدن آیت‌الله بروجردی، به‌عنوان مرجع، تنها مرجع مشهور، مرحوم آیت‌الله حاج‌آقا حسین قمی بود که در کربلا اقامت داشت که پس از فوت آیت‌الله سید ابوالحسن اصفهانی، ایشان را به نجف اشرف، منتقل کردند در قم هم عده کمی از آیت‌الله حاج‌آقا حسین قمی تبلیغ می‌کردند البته پس از چند ماه، آیت‌الله قمی فوت کرد و مرجعیت شیعه، منحصر در آیت‌الله‌العظمی بروجردی شد.

پس از مرحوم آیت‌الله حائری، مرحوم آیت‌الله حجت، آیت‌الله صدر، آیت‌الله خوانساری، که آن زمان از آنان به آیات ثلاث تعبیر می‌کردند، مسؤولیت حوزه را بر عهده گرفتند و حوزه در زمان این بزرگان هم شرایط بهتری از زمان مرحوم حائری نداشت.

بااینکه به خاطر زحمات بسیار و ارزنده این بزرگان، حوزه از انحلال نجات یافت، ولی رشد و ترقی پیدا نکرد زیرا نکته مهم این بود که مرجعیت در نجف مستقر بود و در قم، فردی، که حتی هم‌عرض باشد، وجود نداشت.

بنابراین بزرگان حوزه قم، به این فکر افتادند تا آیت‌الله بروجردی را، که آن زمان در بروجرد سکونت داشتند، به قم دعوت کنند و ایشان گرچه تا زمان مرحوم آیت‌الله سید ابوالحسن اصفهانی مرجعیت نداشت، لکن ازنظر مراتب علمی، اگر نگوییم بالاتر از آیت‌الله سید ابوالحسن بود، حتماً کم‌تر نبود اما به خاطر این‌که ایشان در بروجرد، که یک شهر غیرعلمی و غیر حوزوی بود، اقامت کرده بودند، شهرت زیادی نداشتند اما درعین‌حال خواص از بزرگان، از مراتب علمی ایشان آگاه بودند و علاوه، در زمان مرحوم آیت‌الله آقای حائری، ایشان مدت کوتاهی در قم اقامت داشته‌اند و درس و بحث هم شروع کرده بودند.

مرجع روشن بین شیعه در کنار تدریس و کارهای روزانه به تحقیق نیز می پرداخت و نتایج پژوهش های خویش را ثبت می کرد. آن بزرگوار در پاسخ علاقه مندانی که در پی بهره گیری از نگاشته هایش بودند فرمود: زیاد چیز نوشته ام... بعضی از آنها بر اثر نقل و انتقال از بروجرد به قم مفقود شده است. ذکر نام بخشی از آثار علمی آن دانشور وارسته می تواند نشانه تلاش فراوان وی در این باره باشد:تجرید اسانید الکافی، اسانید کتاب من لایحضره الفقیه،اسانید الاستبصار،  رساله ای درباره سند صحیفه سجادیه و...
 

screenshot_2020-06-06_lrstn_quotaytllh_brwjrdy_rh_quot_z_mbrzh_b_rjym_shhnshhy_t_mndy_whdt_byn_shyh_w_sny_znd.1.png

فعالیتهای فرهنگی

 گنجاندن درس تعلیمات دینی در کتب درسی آموزش و پرورش،اقدام برای رسمی شدن مذهب تشیع، تحول در اجتهاد و تعمیق فقاهت،اعزام مبلغ و نماینده­ مذهبی به کشورهای خارجی،توسعه ­حوزه­ علمیه قم، تربیت شاگردان خبره،تالیف و انتشار کتب از جمله فعالیت های فرهنگی بسیار مهم و تاثیرگذار ایشان بود .آیت ­الله بروجردی همچنین به یاری شاگردانش در مدت هشت سال اثر بیست جلدی جامع­ احادیث الشیعه را آماده­ چاپ ساخت و در فرصت­های گوناگون آثار علمی خطی و نایاب را به چاپ رساند.ایشان به مسئله­ وحدت اسلامی و حسن تفاهم و تقریب بین مذاهب اسلامی نیز بسیار توجه داشتند.

آن بزرگوار از سال های زندگی در بروجرد همواره در اندیشه نگارش مجموعه ای بود که فقیهان را در استنباط احکام یاری دهد و آنها را از مراجعه به کتاب های روایی متعدد بی نیاز سازد. چون به قم گام نهاد و شاگردان خبره تربیت کرد این اندیشه را با آنها در میان گذاشت و به یاری گروهی از آنان در مدت هشت سال اثر بیست جلدی «جامع احادیث الشیعه» را آماده چاپ ساخت.

فقیه بزرگ جهان اسلام در کنار تلاش های علمی و اجتماعی فراوان به پاسداری از میراث دانشوران پیشین نیز ارج می نهاد در فرصت های گوناگون آثار علمی مخطوط و کمیاب را به چاپ می رساند. کتابخانه های کوچک و بزرگ بنیاد می نهاد و آثار دانشمندان را از این راه در اختیار جویندگان دانش می گذاشت. کتابخانه بزرگ آن فقیه نستوه در کنار مسجد اعظم قم نشانه توجه مرجع شیعه به این امر خداپسندانه است.

screenshot_2020-06-06_lrstn_quotaytllh_brwjrdy_rh_quot_z_mbrzh_b_rjym_shhnshhy_t_mndy_whdt_byn_shyh_w_sny_znd.2.png
screenshot_2020-06-06_lrstn_quotaytllh_brwjrdy_rh_quot_z_mbrzh_b_rjym_shhnshhy_t_mndy_whdt_byn_shyh_w_sny_znd.png

آیت‌الله‌العظمی سید حسین طباطبایی بروجردی مرجع تقلید شیعیان در سیزدهم شوال 1380 هجری قمری (دهم فروردین 1340 شمسی) در سن 86 سالگی پس از عمری مجاهدت و خدمت در تبلیغ و گسترش مذهب شیعه جعفری چشم از جهان فروبست و در مسجد اعظم قم به خاک سپرده شد.

رحلت آیت‌الله بروجردی که پیشوای دینی حدود یکصد میلیون شیعه جهان بود، ضایعه‌ای دردناک بود که پس از رحلت مرحوم آیت‌الله اصفهانی نظیر نداشت.

انتهای پیام

افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.