چهارشنبه, 9 بهمن 1398 :: Wednesday, 29 January 2020
 
کد خبر: 76274

پشت پرده سقوط بوئینگ اوکراینی

پشت پرده سقوط بوئینگ اوکراینی
اولین بار صبح شنبه هفته جاری(20 دی)، ستاد کل نیروهای مسلح در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که این سقوط بر اثر اصابت موشک پدافند بر اثر خطای سهوی بوده، اما در عین حال در اطلاعیه به نکاتی اشاره کرده است که نیازمند مداقه است؛ من‌جمله اینکه نظر به افزایش بی‌سابقه تحرکات هوایی در منطقه، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران به‌منظور پاسخگویی به تهدیدات احتمالی در بالاترین سطح آماده‌باش قرار گرفته بودند.
پایگاه خبری ریشه

امّا در توضیحات تکمیلی سردار حاجی‌زاده فرمانده نیروی هوافضای سپاه اطلاعات جزئی‌تری به مردم ارائه شد. حاجی‌زاده ضمن عذرخواهی از مردم و تاکید بر اینکه این مسئله بر اثر خطای انسانی اپراتور پدافند صورت گرفته، گفت که رادار های هشدار در این واقعه خطر شلیک موشک کروز از ناحیه دشمن متخاصم را منتقل کرده بود.

هرچند خطای انسانی محرز است و اپراتور به اشتباه هواپیمای مسافربری را موشک کروز فرض کرده و به آن شلیک کرده است، و هرچند چرایی صدور اجازه پرواز به هواپیمای مسافربری در چنین شرایط حساسی همچنان محل سوال و پیگیری رسانه‌هاست، امّا چند روزی است برخی کارشناسان داخلی و همچنین بعضی از رسانه‌های خارجی به طرح این نکته و پرسش نیز پرداخته‌اند که چگونه سامانه پدافندی مورد بحث در این صحنه اولاً ارتباط رادیویی خود را از دست داده و همچنین چگونه هواپیمای مسافربری را موشک کروز دیده است؟

سایت The Drive از رسانه‌های غربی در این بین این گمانه را مطرح کرده است که احتمالاً سیستم جنگ الکترونیک آمریکایی‌ها هواپیمای مسافربری را برای بخشی از پدافند ایران به عنوان یک هدف جنگی نشان داده است. در هر صورت خطای انسانی پدافند قطعی است و او به هر حال این هواپیما را موشک کروز دیده، امّا در صورتی که این گمانه‌ها راجع به جنگ الکترونیک آمریکا تقویت شود بدین معنا خواهد بود که ارتش آمریکا عملاً یک جنایت جنگی بزرگ را صورت داده و هواپیمای مسافربری را قربانی چنین نبردی کرده است. حال آنکه نیروهای نظامی ایران نیز علیرغم توانمندی بالای خود در جنگ الکترونیک از روش‌های غیرانسانی به هیچ وجه استفاده نکرده‌اند. آنچنان که فرماندهان نظامی ایران از جمله آقایان حاجی‌زاده و سلامی توضیح دادند در جریان حمله موشکی سپاه به پایگاه آمریکایی عین‌الاسد سیستم جنگ الکترونیک ایران با توانمندی خاص خود توانسته برای دقایقی کنترل هواپیماها و پهپادهای آمریکایی در منطقه را مختل کرده و آنها را از حالت عملیاتی خارج کنند که باعث شوک سنگین به فرماندهان آمریکایی شده است

جنگ الکترونیک چیست؟

تمام ما در میان امواج الکترومغناطیسی هستیم. هیچ جایی در میان کره خاکی وجود ندارد که این امواج وجود نداشته باشد. در جنگ الکترونیک سیستم هایی که با امواج الکترومغناطیسی کار میکنند مانند سامانه های مخابراتی سیگنال هایی را ارسال میکنند و ممکن است گاهی با اخلال مواجه شوند مانند زمانی که رعد و برق میزند و سیگنال ها دچار اخلال میشوند. این نمونه اخلال طبیعی است اما در جنگ الکترونیک دشمن با ارسال سیگنال هایی باعث میشود کار نرمال سامانه ها بهم بریزد.

سامانه های راداری و پایش مرزی بسیار با اهمیت هستند که براساس انعکاس سیگنال به یک هدف کار میکنند.
امروزه جنگ الکترونیک به یکی از مهم‌ترین شاخه‌های درگیری‌های نظامی تبدیل شده است. در این حوزه رزم، به دلیل گسترده بودن فضای اقدام و ضد اقدام، پیچیدگی‌ها دو چندان می‌شود. همین گسترده بودن امکان عملکرد، سبب ناشناخته ماندن بخشی از توان جنگ الکترونیک (که به صورت مخفف جنگال نامیده می‌شود) تا روز درگیری شده است.

سامانه‌های راداری و مخابراتی به طور کلی دارای دو جزء اصلی شامل «فرستنده» و «گیرنده» هستند که فرستنده، وظیفه ارسال امواج با فرکانس خاصی را برعهده‌دارد، می‌افزاید: پیش از آن تمام کارها شامل تبدیل داده به موج و کُدگذاری (برای سامانه‌های ارتباطی و نه راداری) و... توسط اجزاء دیگری انجام شده است.

پس از ارسال موج که می‌تواند به صورت تمام سمتی یا پرتو با عرض کم باشد، با رسیدن امواج به آنتن دستگاه گیرنده، کار بازتبدیل موج به داده‌ها انجام می‌شود. این کارشناس نظامی ادامه می‌دهد: در مقابل دشمن می‌تواند در هر یک از دو محل فرستنده و گیرنده که برای سامانه‌های مخابراتی جدا از هم و برای رادارها معمولاً در یک نقطه است، اقدام به ایجاد اخلال کند.

با توجه به اینکه ابعاد آنتن‌های مربوط به امواج الکترومغناطیس به طول موج آنها (معکوس فرکانس) مرتبط است، ابعاد و وزن آنتن و منبع تأمین توان سامانه‌های اخلالگر نیز متفاوت خواهد بود. در واقع برای هر محدوده فرکانسی، نیاز به اخلالگر خاص خود وجود دارد.

 

چرا تشخیص اشتباه در آن شرایط رخ داد؟

مسئله بعدی در خصوص این تراژدی، شلیک اشتباه سامانه تور ام ۱ است. در این خصوص باید به شرایط حساس چند ساعت پس از وقوع پاسخ موشکی کشورمان به آمریکا اشاره کرد که هر لحظه بیم جنگ می‌رفت. در این شرایط، از مفهوم نظامی «مه جنگ»   یا Fog of War استفاده می‌شود؛ اصطلاحی که به دشواری تصمیم‌ گیری در میانه درگیری‌ ها اشاره دارد و فشار و حساسیست روانی بالا بر نیروها را توصیف می کند.

در واقع کارشناسان نظامی این شرایط را به زمانی اطلاق می‌کنند که وخامت شرایط به شکلی است که مانند شرایط مه و غبار، تشخیص اطلاعات درست از نادرست یا سره از ناسره سخت و دشوار می‌شود. در واقع این شرایط عدم‌اطمینان نسبت به محیط اطراف را در میدان جنگ توصیف می‌کند. در این شرایط نیروهای نظامی، اپراتورها و افراد دخیل در شرایط آماده‌باش استرس، فشار و هیجانی چندین برابر شرایط معمول را تجربه می‌کنند و این مسئله احتمال خطای آنها را بالا می‌برد.

کشورهای مختلف همگی تلاش دارند با استفاده از آموزش‌ها، ابزارها و فناوری‌های مختلف در چنین شرایطی درصد خطا را هرچه می‌توانند، کمتر کنند. برخی از کارشناسان خطای صورت‌گرفته از سوی یک سامانه پدافندی کشورمان را در راستای بخشی از همین مسئله تلقی می‌کنند. چنین سامانه های پدافندی، در شرایط جنگی اختیارات بیشتری پیدا می‌کنند و می‌توانند بدون طی سلسله‌ مراتب مرسوم در صدور فرمان آتش، تصمیم به شلیک بگیرند.

 

کروز از کجا آمد؟

هشدار شلیک موشک کروز یکی از موارد مهمی است که واکاوی آن به روشن شدن ماجرا کمک می‌کند. با توجه به اینکه در آن ساعات و به دلیل تهدیدهای مداوم ترامپ برای شلیک به ۵۲ نقطه کشور، پدافند به صورت آماده باش کامل درآمده بود، سامانه و افراد فعال در تور ام ۱، هدفی که در رادار خود در نزدیکی آن است را به عنوان موشک کروز تشخیص می دهد که سرلشکر سلامی فرمانده کل سپاه، علت آنرا علاوه بر خطای فرد شلیک کننده، نوع حرکت هواپیما و محل استقرار سامانه دانست که به موشک کروز شبیه بوده است.

تحت تاثیر جنگ الکترونیک قرار گرفتن یا نوعی از حمله سایبری یکی از گزینه‌های موجود در این شرایط است که مشخص شدن حقایق کافی از آن همچون ماجراهای استاکس نت و امثالهم، زمان طولانی‌تری را طلب می‌کند. بر این اساس، بررسی‌ها از برخی رسانه‌های خارجی فعال در حوزه دفاعی نشان می‌دهد، نمی توان به طور کلی، موضوع احتمال حمله سایبری و جنگ الکترونیک را در این موضوع کنار گذاشت به صورتی که حتی بعضا اشاره می شود که واحد ۸۲۰۰ اسرائیل مقصر "مرگ" هواپیمای اوکراینی در آسمان ایران است.»

 

تروریسم سایبری باید افشا شود

پایگاه تحلیلی پولیتوس در این زمینه با اشاره به اینکه "پس از اصابت موفقیت‌آمیز موشک‌های ایرانی به پایگاه‌های آمریکایی در عراق، گزارش‌هایی مبنی بر اینکه نیروی هوایی آمریکا قصد حمله به مراکز استراتژیک ایران را دارد به آن‌ها داده‌شده بود"، افزوده است: درست در همان لحظه حساس، یک بوئینگ مسافربری در مجاورت یکی از مراکز مهم نظامی سپاه به پرواز درآمد و این تقارن زمانی سرنوشت‌ساز با "خطای انسانی" ترکیب شد تا به‌طور تصادفی، موشک شلیک‌شده، هواپیمای مسافربری را به آتش بکشد.

به نوشته این پایگاه تخصصی، کارشناسان مرکزی به نام "Veteranstoday" معتقدند که واحد ۸۲۰۰ اسرائیل در ازکارافتادن سیستم هواپیمای پرواز PS۷۵۲ درگیر بوده چراکه  این حمله سایبری تروریستی اسرائیلی بود و هکرهای اسرائیلی با تغییر در کد شناسایی هواپیما و تعویض جای "دوست و دشمن"، هواپیماهای اوکراینی را به‌عنوان "دشمن" تعریف کردند که همین منجر به پرتاب موشک سیستم پدافند هوایی ایران شد.

این کارشناسان خاطرنشان می‌کنند که عمده تراشه‌های مورداستفاده در ساخت تراشه‌های نظامی سایبری در سراسر جهان درخطر نفوذ هستند چراکه این تراشه‌ها با استفاده از فن‌آوری آمریکایی ساخته‌شده و دارای خلل قابل‌نفوذ برای دسترسی‌های غیرمجاز هستند .

"به همین دلیل است که روسیه و چین برای تولید و آماده‌سازی زیرساخت‌های سایبری خود فن‌آوری دیجیتال تولیدی خود را برای دفاع از امنیت ملی به کار می‌گیرند . "

به اعتقاد این رسانه، "برای جلوگیری از حملات سایبری آینده اسرائیل به اهداف نظامی و غیرنظامی، این تروریسم سایبری باید افشا شود و با پایان دادن به این رفتار متجاوزانه، خطر تسلط اسرائیل بر فناوری سایبر، به همه جهانیان اعلام شود و بسیاری از کارشناسان خاطرنشان می‌کنند که وضعیت هواپیمای اوکراینی یادآور داستان مرگ یک‌باره سیستم هواپیمای شناسایی روسی "ایل-۲۰"، در آسمان سوریه، در سپتامبر ۲۰۱۸ است که درنتیجه اقدامات عمدی دولت صهیونیست، به زمین‌خورده بود. "

بحث هایی که در خصوص امکان استفاده آمریکا از سامانه جنگ الکترونیک سوتر (Suter) نیز در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی مطرح است که هدف از کارکرد آن، فریب سیستمهای دفاع هوایی و موشکی حریف است. کارکرد این سامانه به گونه ای است که با ارسال امواج الکترونیکی و الکترومغناطیسی به سیستمهای دفاع هوایی و موشکی و نفوذ در رایانه آنها و یا شبکه یکپارچه پدافندی، ضمن ایجاد اختلال در فرایند کارکرد آنها، پالس ها و داده های غلط را برای آنها ارسال میکند.

 

 

نحوه اطلاع‌رسانی رسانه های خارجی مشکوک است

نحوه‌ اطلاع‌رسانی برخی منابع صهیونیستی درباره سقوط هواپیمای بوئینگ خط هوایی اوکراین قابل توجه است.
در خبری که بر روی یکی از این سایت‌ها منتشر شده؛ به صراحت آمده است که هواپیمای اوکراینی سه هفته پیش در فرودگاه بن‌گوریون تل‌آویو بوده است؛ اما چنین نکته‌ای در بخش‌های انگلیسی بسیاری از سایت‌های عبری حذف شده است! چرایی و چگونگی یک فیلم‌برداری مشکوک آن هم در یک فضای نسبتاً بیابانی و در یک ساعت مشخص در نیمه‌شب توسط فردی ناشناس که با یکی از عناصر رسانه‌های غربی (نریمان غریب) مرتبط بوده و چرایی و چگونگی اطلاع‌رسانی فوری برخی رسانه‌های عربی مانند الحدث سعودی نیز جزو دلالت‌های دیگر بر جنگ الکترونیک آمریکا در این فاجعه است. الحدث عربستان سعودی ساعتی بعد از سقوط هواپیما و در حالی که هنوز هیچ بررسی فنی در این باره صورت نگرفته بود اعلام کرد که هواپیمای اوکراینی بر اثر اصابت موشک پدافندی ایران سقوط کرده است!

 

احتمال نفوذ و جنگ الکترونیک در حادثه سقوط هواپیمای اوکراینی در حال بررسی است

سردار علی عبداللهی معاون هماهنگ کننده ستاد کل نیروهای مسلح درباره احتمال جنگ الکترونیک گفت: اینکه آمریکایی ها چنین اقداماتی را بکنند مسبوق به سابقه است. آنها با استفاده از سامانه های الکترونیکی در سامانه های پدافندی و راداری می توانند اخلال ایجاد کنند اما در این مورد با توجه به سامانه راداری ما و هواپیما قدری پذیرش اخلال سخت است البته یک تیم بررسی الکترونیک هم در این زمینه مشغول بکار هستند.

معاون هماهنگ کننده ستاد کل ادامه داد: ما در قرارگاه دفاع هوایی کشور یا در مرکز رادار تهران نماینده داریم. وی در جریان همه پرواز‌ها قرار میگرد. وی اطلاعات پروازها را به مرکز فرماندهی اعلام می کند و آنها هم به یک رده پایین تر اعلام می کنند اما به سامانه چیزی اعلام نمی شود مگر اینکه سامانه در مورد یک پرنده ابهاماتی داشته باشد.

وی افزود: در این حادثه فرصت سامانه برای استعلام بسیار کم بوده است. همه شواهدی که کاربر سامانه داشته است حاکی از این بوده که یک هدف متخاصم به سمت او می آمده است.

عبد اللهی عنوان کرد: فیلم های فضای مجازی برای ما خیلی قابل استناد نیستند چون ممکن است فیلم ها ساختگی باشد یا مربوط به حوادث مشابه باشد. همچنین در مورد قطع ارتباط سامانه تحقیقات باید ادامه پیدا کند. اینکه اپراتور چرا شلیک کرده است باید دنبال شود. در ابعاد اختلالات الکترونیکی باید تحقیقات دنبال شود و اینکه نوع انفجار چگونه بوده است در حال بررسی است.

معاون هماهنگ کننده ستاد کل نیروهای مسلح تاکید کرد: تا این مرحله مشخص شده است این هواپیما بر اصابت یک شی خارجی سقوط کرده است و در صورتی که مورد خاصی باشد به اطلاع مردم خواهد رسید. در این حادثه تا کنون چند نفر به سازمان قضایی نیروهای مسلح معرفی شده اند و نتیجه کار به مردم اطلاع داده خواهد شد.

وی درپایان گفت: جامعه ما به نیروهای مسلح اعتماد دارند و نیروهای مسلح برای مردم هستند. نیروهای مسلح در این حادثه صادقانه همه چیز را گفتند و آنچه که باید گفته شود را نیروهای مسلح ما حتما اطلاع رسانی خواهند کرد. هیچ مشکلی در امنیت هوایی کشور نداریم و همه پروازها برقرار است و اتفاقات مشابه این هم در دنیا رخ داده است. این یک خطای انسانی بوده است و در حال بازنگری آیین نامه ها هستیم تا در صورت وجود ایراد آن را بر طرف کنیم.

اگرچه شواهد و مستندات زیادی در حال حاضر برای تایید چنین موضوعی وجود ندارد و مواردی چون برد این نوع سامانه ها، عدم کشف چنین اخلال هایی در سامانه های موجود در اطراف تهران و نحوه اجرای چنین اقدامی، باعث کمرنگ شدن احتمال آن می شود اما با توجه به انواع اقداماتی که در سالهای اخیر توسط اسراییل و آمریکا برای برهم زدن آرامش و امنیت کشورمان به اجرا گذاشته اند، طبیعتا نمی توان به طور کامل و سریع چنین گزینه هایی را کنار گذاشت و باید منتظر ماند تا نتیجه بررسی ها و تحقیقات در اینباره منتشر شود.

منبع: اتاق خبر 24
انتهای پیام

افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.