يكشنبه, 5 خرداد 1398 :: Sunday, 26 May 2019
 
کد خبر: 63311

اهمیت همسایگی در سیاست خارجه

اهمیت همسایگی در سیاست خارجه
به مناسبت سفر پیش روی رئیس جمهور ایران به کشور دوست و همسایه عراق بر آن شدیم تا چند خطی در باب اهمیت کشورهای همسایه و پدیده همسایگی بنویسیم.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری ریشه

رئیس جمهوری اسلامی ایران به دعوت رسمی رئیس جمهور و نخست وزیر عراق، روز دوشنبه و برای سفری 3 روزه به این کشور سفر می کند.

پرویز اسماعیلی معاون ارتباطات و اطلاع رسانی دفتر رئیس جمهور ضمن اعلام این مطلب، گفت: حجت السلام والمسلمین دکتر حسن روحانی روز دوشنبه ۲۰ اسفند ۹۷ وارد بغداد خواهد شد و مذاکرات دو جانبه ای با رئیس جمهور و نخست وزیر عراق در خصوص روابط فیمابین و همکاری های منطقه ای دو کشور خواهد داشت.

وی افزود: علاوه بر این، هیاتهای عالیرتبه دو کشور نیز طی نشست هایی مشترک و همینطور جداگانه با همتایان خود، آخرین وضعیت توافقات و همکاری ها و همچنین فرصت های جدید برای توسعه و تعمیق روابط دو کشور دوست و همسایه را بررسی می کنند.

وی ادامه داد: نتایج این دیدارها توسط سران دو کشور و طی کنفرانسی خبری برای رسانه ها تشریح خواهد شد.

معاون ارتباطات و اطلاع رسانی دفتر رئیس جمهور، جلسه با رئیس و نمایندگان مجلس عراق، شرکت در همایش تجاری با حضور بخش های دولتی و خصوصی ایران و عراق و همچنین دیدار با سایر مسوولان بلند پایه عراقی و نیز برخی نخبگان، گروههای سیاسی و اجتماعی این کشور را از دیگر برنامه های دکتر روحانی در سفر به عراق برشمرد.

اسماعیلی در پایان همچنین از دیدار رئیس جمهور با حضرت آیت الله العظمی سیستانی از مراجع عظام تقلید و زیارت عتبات عالیات طی این سفر خبر داد.

رییس جمهور  چهارشنبه ۲۲ اسفندماه به میهن اسلامی باز خواهد گشت.

 

 

چرا سفر رئیس‌جمهور ایران به عراق حساس است؟

سفر رئیس جمهور کشورمان به همراه هیات اقتصادی و سیاسی، از چند منظر بسیار حائز اهمیت است. شرایط فعلی منطقه حضور آمریکایی‌ها از عراق پس از عقب نشینی از سوریه، مساله انرژی اعم از نفت، گاز و برق، مساله آبی میان دو کشور، و….، این اولین سفر حسن روحانی به بغداد پس از انتخابات این کشور است و نوید فصلی تازه از روابط را با همسایه غربی می‌دهد.

به نظر می‌رسد سفر آقای روحانی که نخستین سفر وی به عراق پس از انتخاب به ریاست جمهوری ایران است را باید در چارچوب حل و فصل برخی مشکلات میان دو کشور و گذر به مرحله جدیدی از مناسبات دانست. برخی معتقدند عدم سفر روحانی به عراق در این سال‌ها به دلیل نارضایتی وی از برخی مسائل با طرف عراقی از جمله مناقشات مرزی و آبی بوده است. افزون بر اینها باید موضوع مشکلات به وجود آمده در قراردادهای نفتی دو طرف و بدهی‌های عراق به ایران و همچنین فشارهای جدید آمریکا بر بغداد برای کاهش سطح مناسبات تبادل تجاری و انرژی با ایران را در نظر داشت. همه این مسائل به نظر می‌رسد به دغدغه ای برای تهران جهت ایجاد راه حلی برای آنها تبدیل شده است. می‌توان انتظار داشت که سفرهای برخی مقامات اقتصادی، سیاسی و نفتی ایرانی به عراق پیش از سفر رئیس جمهور در حقیقت مقدمه ای برای مثمر ثمر کردن سفر آقای روحانی به بغداد بوده است. بنابراین به نظر می‌رسد محور گفت‌وگوهای روحانی و طرف‌های عراقی توافق بر سر حل برخی مشکلات سابق و توسعه روابط اقتصادی با حداقل تأثیرپذیری از فشارها و تحریم‌های واشنگتن است.

انتظار تهران از این سفر در درجه نخست، توسعه روابط تجاری با عراق در سایه تحریم‌های آمریکا علیه ایران و فشارهای واشنگتن بر بغداد برای تعهد به این تحریم هاست. علاوه بر اینکه طرف ایرانی انتظار دارد که دولت عراق به تعهداتی که در حوزه‌های مختلف اقتصادی و انرژی با ایران دارد متعهد باشد و توسعه مناسبات اقتصادی و تزریق ارز به داخل ایران تحت تأثیر فشارهای آمریکا نباشد. البته بغداد با توجه به سطح روابط سیاسی، امنیتی و اقتصادی بالای خود با آمریکا، از هرگونه نارضایتی و واکنش آنها در صورت پایبند نبودن به خواست آمریکایی‌ها نگران است. بنابراین تمایل به توسعه روابط با همسایه شرقی خود و نیاز مبرم به آن از یک سو و از سوی دیگر نگرانی از خشم واشنگتن که ابزارهای کشنده مالی علیه عراق در اختیار دارد، اوضاع را برای بغداد تا حدودی پیچیده کرده است.

همچنین به نظر می‌رسد دو نکته قابل توجه در عرصه سیاسی منطقه غرب آسیا در سال آینده، بهبود نسبی و گسترش مناسبات کشورهای عربی با دولت سوریه و همچنین ظهور تحولات جدی در سطح روابط میان این کشورها با رژیم صهیونیستی خواهد بود. می‌توان انتظار داشت تنش در روابط برخی کشورهای عربی منطقه با تهران همچنان ادامه داشته باشد و با توجه به سیاست‌های جنگ طلبانه ترامپ و متحدان منطقه ای او، سیاست ایجاد تهدیدات امنیتی و فشارهای اقتصادی و سیاسی بر ایران بیش از گذشته ادامه یابد.

 

 

***به مناسبت سفر معنا دار رئیس جمهور ایران به کشور دوست و همسایه عراق بر آن شدیم تا چند خطی در باب اهمیت کشورهای همسایه خودمان بنویسیم.

وسعت سرزمین کشورمان و همسایگی با آب‌های بین‌المللی آزاد، از فرصت‌های این کشور است؛ ما از این‌ها به‌طور کامل استفاده نمی‌کنیم؛ یکی از دو حاشیه خلیج فارس متعلق به ماست، بخش عمده‌ای از دریای عمان متعلق به ماست. همسایگان متعدد؛ با پانزده کشور همسایه هستیم و این یک امکان و یک ظرفیت بسیار مهم برای کشور ماست. کشور ما ازلحاظ جغرافیایی در جای حساسی قرار گرفته است، نقطه اتصال شرق و غرب و شمال و جنوب است و این ازلحاظ جغرافیای مهم است، ادامه داد: دقت و اهمیت بیانات مقام معظم رهبری در موضوع همسایگان در سیاست خارجی فصل جدیدی را در توجه خاص به این موضوع هم در عرصه اجرا و هم در عرصه تحقیق و پژوهش گشوده است.

 

 

اهمیت همسایگی در سپهر سیاست خارجی رهبر معظم انقلاب

در دیدگاه‌های مقام معظم رهبری در رابطه با کشورهای همسایه دو اصل اساسی در راهبردهای کلان داریم. یکی این اصل که همسایگان ما به دشمنان ما نزدیک نشوند و دیگری با ما به عنوان همسایه ارتباط نزدیکی برقرار کنند و ما می‌بینیم که دشمنان ما در هر دوی این ستون‌های راهبردی سیاست خارجی ما در مقابل ما می‌ایستند. ما باید از یک سیاست همسایگی برخوردار باشیم که در قالب آن سیاست همسایگی، درک متقابلی از همسایگان خود داشته باشیم. به نظر من در بیانات مقام معظم رهبری مصالح لازم برای سیاست همسایگی وجود دارد. هرچند سیاست منسجمی در این رابطه تاکنون وجود نداشته  اما باید تدوین شود.

در بیانات مقام معظم رهبری اهمیت همسایگی بر اساس دین مبین اسلام مورد تأکید قرار گرفته است که از جمله در خطبه‌های نماز جمعه و دیدارهای عمومی اظهار داشته‌اند. توجه همسایگی در مکتوبات مقام معظم رهبری به عنوان یک سیاست نیز مورد توجه قرار گرفته است. از جمله در ابلاغ سیاست‌های کلی نظام در بحث شهرسازی این مفهوم لحاظ شده است. بنابراین می‌شود این برداشت را کرد که مفهوم همسایگی فراتر از حوزه‌های اجتماعی است و قابل تعمیم به حوزه‌های بین‌الملل هم می‌باشد. در نگاه مقام معظم رهبری دو نوع دسته‌بندی‌ کلی وجود دارد. یکی دین، اسلام، انقلاب اسلامی به عنوان یک محور کلان، و دیگری حوزه تمدنی و دولت-ملت‌ها.

علاوه بر این مقام معظم رهبری در مواردی از بیاناتش دردسرهای همسایگی را نیز مطرح کردند. از جمله رابطه همسایگی بین اسرائیل و فلسطین و اسرائیل با لبنان و اینکه چگونه اسرائیل موجب آزار همسایگان خود می‌شود. در ارتباط با همسایگان ما نیز گلایه‌هایی درباره رفتار همسایگان نسبت به جمهوری اسلامی ایران دارند. در واقع بحث همسایگی یک اصالت تام ندارد. به عنوان مثال در ارتباط با ارمنستان نسبت به جمهوری آذربایجان مطرح کردند که ارمنستان برای آذربایجان مزاحمت دارد و اسباب تجاوز است.  

اهل علم باید از مصالحی که در دیدگاه‌های مقام معظم رهبری موجود است به  چارچوب هایی دست یابند که در قالب سیاست همسایگی  به صورت  سیاست‌های ابلاغی در اختیار دیپلمات‌ها و کارگزاران قرار گیرد. به خصوص در ارتباط با ترکیه، این کشور به جهت اهمیتی که در جهان اسلام دارد مورد توجه رهبری واقع شده است. ترکیه از جمله کشورهایی است که به شدت تحت تأثیر انقلاب اسلامی قرار گرفته و ده ماه پس از انقلاب در این کشور کودتایی اتفاق افتاد که دقیقا برای مهار انقلاب اسلامی و تأثیر انقلاب اسلامی در آنجا بوده است. این کشور به عنوان حوزه تقابل اسلامگرایی و سکولاریزم در منطقه ما از موقعیت خاصی برخوردار است. در رابطه با این کشور در بیایانات رهبری توصیه به همکاری‌های اقتصادی مورد توجه بوده است که تا حدی به رفاه مسلمانان و همچنین به عنوان عاملی برای همگرایی مسلمانان برمی‌گردد. در ملاقات‌های مرتبط با ترکیه مجموعه مسائل مربوط به فرهنگ از جانب ایشان مورد تأکید قرار گرفته است. از جمله درباره احترام به یکدیگر، ارتباط به فرهنگ‌ها، احترام به زبان فارسی به عنوان عامل همکاری مشترک، وحدت اسلامی، تقریب مذاهب، جلوگیری از تلاش تفرقه افکنانه دشمنان و بحث شیعه و سنی به طور مکرر از جانب ایشان بیان شده است.  

انتهای پیام

افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.