دوشنبه, 5 مهر 1400 :: Monday, 27 September 2021
  • نسل کشی عربستان در یمن با کمک طرف‎های غربی

    نسل کشی عربستان در یمن با کمک طرف‎های غربی

    با وجودی که یمن نزدیک به ۶ سال است که تحت حملات جنایتکارانه رژیم سعودی و همپیمانان او قرار دارد و هر روز شرایط برای این کشور وخیم‌تر می‌شود، اما واکنشی از سوی جهان و سازمان‌های بین المللی نسبت به جنایات سعودی و امارات دیده نمی‌شود.
 
کد خبر: 35501

وضعیت شیعیان نیجریه در سالی که گذشت

وضعیت شیعیان نیجریه در سالی که گذشت
درباره جمعیت شیعیان نیجریه آمار مستند و دقیقی در دست نیست و جمعیت آنها را بین ۳ تا ۷ میلیون نفر و برخی منابع تا ۱۰ میلیون نفر هم تخمین زده‌اند.
پایگاه خبری ریشه

 افزایش روزافزون تعداد شیعیان نیجریه تهدیدی برای آینده روابط حکومت این کشور با اسرائیل به شمار می رود که می تواند بر شکل مناسبات حاکمان نیجریه با ایالات متحده و عربستان اثرگذار باشد. بر این اساس اهمیت نیجریه در استراتژی آمریکا و متحدانش می تواند بر شدت عمل با شیخ زکزاکی و شیعیان منتهی شود.

نیجریه یکی از بزرگترین کشورهای قاره آفریقا با جمعیتی بالغ بر 170 میلیون نفر است. این کشور با بیش از 50 درصد مسلمان، بیشترین جمعیت مسلمان این قاره را در خود جای داده است. جامعه نیجریه، نمونه ای از جوامع استعمار زده است که مرزهای آن در اتاق استعمار کشیده شده است. بریتانیا در سال 1960 این کشور را در حالی ترک کرد که خودش برای آن مرزها را مشخص کرده و با ایجاد یک جامعه موزائیکی با اختلافات عمیق زبانی و دینی جنگی داخلی را از خود به یادگار گذاشت.

ظهور اسلام در نیجریه از قرن هفتم میلادی و توسط تاجران و آموزگاران مسلمانی که از لیبی و سودان وارد این کشور می شدند، آغاز شد. به دلیل ضدیت آموزه های اسلامی با برده داری و به بردگی گرفتن انسان ها، خیلی زود در میان قبایل شمال نیجریه انتشار یافت.

در قرن هجدهم میلادی مسلمانان نیجریه جنبشی اسلامی به رهبری شیخ «عثمان دن فودیو» تاسیس کردند که منجر به تشکیل خلافتی اسلامی در این کشور شد. خلافت اسلامی نیجریه حدود یک قرن در این کشور دوام داشت و در نهایت توسط استعمارگران انگلیسی برچیده شد.

اما ظهور و گسترش تشیع در نیجریه به سال 1979 میلادی و پیروزی انقلاب اسلامی در ایران به رهبری امام راحل (ره) بازمی گردد که تا امروز سه مقطع مختلف را سپری کرده است.

نخستین مقطع برهه زمانی بین سال های 1979 تا 1994 میلادی است که جمعیت شیعیان در نیجریه در این دوران به بیش از500 نفر نمی رسید و دلیل آن آشنا نبودن مردم با این مکتب بود.

دومین مقطع تاریخی حیات تشیع در نیجریه از سال 1994 میلادی آغاز می شود. مهمترین ویژگی این دوره بروز اختلاف میان مسلمانان نیجریه با شکل گیری «جنبش اسلامی نیجریه» برگرفته از جنبش «اخوان المسلمین» و گرایش برخی از اعضای این جنبش به مذهب تشیع و جدایی آنها از این جنبش بود که موجب تبلیغ بیش از پیش تشیع در نیجریه و گسترش آن بین مسلمانان این کشور شد. این مقطع تاریخی تا سال 2011 میلادی و آغاز انقلاب های مردمی در جهان عرب ادامه یافت.

سومین مقطع تاریخ تشیع نیجریه مربوط دورانی است که از به سال 2011 میلادی شروع شده و تا امروز ادامه دارد. مهمترین شاخص این برهه زمانی تشدید و افزایش سرکوب شیعیان نیجریه است که در دو سطح رسمی از سوی نیروهای پلیس و امنیتی و غیر رسمی توسط گروه های قومی و مذهبی مخالف از جمله گروه تروریستی تکفیری «بوکو حرام» صورت گرفت.
 مرکز شیعیان نیجریه که در این کشور به «مستبصرین» و «خمینیون» نیز معروف هستند، شهر «زاریا» در ایالت «کادونا» است. شیعیان نیجریه دوازده امامی هستند و به جز زاریا در مناطق کانو و لاگوس نیز سکونت دارند.

آنها علاوه بر برگزاری مراسم و آیین های مذهبی خود مانند سوگواری در محرم و عزاداری برای امام حسین (ع) که روزهای تاسوعا و عاشورا در قالب تشکیل دسته ‌های چند هزار نفری عزاداری انجام می شود، دارای روزنامه، مجله، سایت و تولیدات صوتی و تصویری مختص به خود هستند که در آنها به موضوعات و مقوله هایی مانند مکتب تشیع، اهل بیت و ائمه معصومین به زبان‌ های بومی پرداخته می شود.

درباره جمعیت شیعیان نیجریه آمار مستند و دقیقی در دست نیست و جمعیت آنها را بین 3 تا 7 میلیون نفر و برخی منابع تا 10 میلیون نفر هم تخمین زده اند.

رشد تشیع در نیجریه، کشورهای نزدیک به آن را نیز به شدت تحت تأثیر قرار داده است. چنانکه از ابتدای قرن جدید میلادی در سنگال و مالی نیز به ترتیب پنج و یک درصد جمعیت این کشورها شیعه شده اند؛ در حالی که تا چندی قبل، حتی یک شیعه هم در این کشورها زندگی نمی کرد. گینه بیسائو نیز کشور دیگری است که گفته می شود تنها طی چند سال اخیر، هفت هزار نفر در آن شیعه شده اند.

در سال های اخیر قدرت و نفوذ جنبش شیعیان نیجریه به شکل چشمگیری افزایش یافته و همین مساله آنها را به مهمترین هدف گروه تروریستی تکفیری «بوکو حرام» که دو سال قبل با داعش بیعت کرد، تبدیل کرده است. از همین رو شیعیان نیجریه گروه «جیش المهدی» را تشکیل دادند که بازوی نظامی این جنبش به شمار می رود که البته وظیفه آن فقط در اقداماتی تدافعی خلاصه می شود.

در واقع شیعیان نیجریه علی رغم تهدید امنیت جانی و مالی شان از سوی دولت و تروریست های مورد حمایت آل سعود و اسرائیل، با خویشتنداری سعی می کنند بیش از پیش جوانان و توده های جامعه نیجریه و کشورهای همجوار را به مذهب حقه جعفریه جذب کنند. در این زمینه، نقش رهبری شیخ ابراهیم زکزاکی در خویشتنداری شیعیان کاملا محسوس و برجسته است.

اوج خویشتنداری رهبر شیعیان را می توان در وقایع روز قدس سال گذشته مشاهده کرد. در حالی که میلیون ها نفر با آرمان آزادی قدس و مبارزه با اسرائیل به خیابان ها آمده بودند، حکومت نیجریه به ریاست «گودلاک جاناتان» و فرماندهی ارتش «عبد السلام ابوبکر» بر آزادیخواهان آتش گشود که در نتیجه آن سه فرزند رهبر شیعیان شهید شدند. در این شرایط، باز هم شیخ ابراهیم زکزاکی خویشتنداری کرده و مانع اقدام متقابل شیعیان شد.

در این میان دولت مرکزی نیجریه رویکردی تبعیض آمیز و خصمانه نسبت به شیعیان داشته است که نقطه آغازین آن به سال 2008 بر می گردد. زمانی که شیخ «یوسف القرضاوی»، رئیس و مؤسس سنی مذهبی اتحادیهٔ جهانی علمای مسلمان نسبت به انتشار تشییع در آفریقا هشدار داد. اما واقعیت این است که آنچه باعث نگاه منفی دولت به شیعیان نیجریه شد، بیش از آنکه به این هشدار مربوط باشد به دلایل سیاسی ارتباط دارد.

مهم ترین مواضع سیاسی جنبش اسلامی نیجریه تاکید بر قطع مناسبات نیجریه با رژیم صهیونیستی است، و این موضوعی است که ممکن است منافع تل آویو و متحدانش را در آینده نزدیک به مخاطره اندازد.

بر این اساس و در چارچوب همین مناسبات ویژه بود که ارتش نیجریه، راهپیمایی روز قدس شیعیان این کشور در سال 2014 را سرکوب کرد و 33 نفر از جمله سه فرزند شیخ الزکزاکی را به شهادت رساند.

اما این پایان کار نبود، اواخر سال 2015 (آذر ماه سال 94) وقتی شیخ الزکزاکی در نامه ای برای دولت مرکزی بر مطالبات خود جهت قطع رابطه با اسرائیل اصرار کرد، پاسخ دولت ریختن خون حدود 1000 شهید و تخریب حسینیه بقیة الله در زاریا بود که رسانه های خارجی انتشار خبر و گزارش درباره این جنایت را بایکوت کرده و گزارش های سازمان دیده بان حقوق بشر در این زمینه را نادیده گرفتند. در نتیجه این اتفاق شیخ ابراهیم الزکزاکی نیز توسط ارتش نیجریه زندانی و فعالیت شیعیان در این کشور ممنوع شد.

از آذر ماه سال 94 تاکنون مناطق مختلف کشور نیجریه صحنه تظاهرات مردمی در حمایت از شیخ زکزاکی و محکومیت ارتش این کشور بوده است. اعتراضاتی که تنها به مناطق مسلمان نشین محدود نماد و شهروندان مسیحی را شامل شد.

در نهایت آنکه در اواسط آذر ماه سال گذشته مقاومت شیعیان نیجریه جواب داد و دادگاه عالی نیجریه طی حکمی اعلام کرد شیخ ابرهیم زکزاکی به همراه همسر وی ظرف مدت 45 روز آینده آزاد خواهند شد. اما این وعده محقق نگردید و از این رو راهپیمایی های اعتراضی تداوم یافت.

حبس شیخ زکزاکی در حالی کماکان ادامه دارد که طبق آخرین گزارش گروهی از رهبران محلی پس از دیدار با این رهبر معنوی، چشمهای او به شدت آسیب دیده و التیام زخم های بدنش نیازمند مداوای فوری است.

اما دولت نیجریه بدون توجه به این مساله و با نقض استقلال قوه قضائیه این کشور که رای به آزادی شیخ زکزاکی داده بود، تلاش دارد به هر نحو ممکن مانع وسعت عمل شیعیان این کشور شود.

قدرت یافتن شیعیان در نیجریه می تواند هشداری برای آمریکا، اسرائیل و عربستان باشد و از انجا که حکومت نیجریه تحت حمایت این کشورها است، اقداماتی برای سرکوب این تهدید بالقوه انجام می دهد.

اهمیت این کشور برای آمریکا و اسرائیل به دلیل برخورداری ان از ذخایر عظیم نفتی است. نیجریه از لحاظ منابع فسیلی در رتبه دهم جهان قرار دارد و طبق پیش بینی سازمان اطلاعات انرژی آمریکا، این کشور دارای بیش از 37 میلیارد بشکه نفت است. در حال حاضر نیز نیجریه با تولید روزانه 2524.1 هزار بشکه اول را در میان تولید کنندگان نفت قاره آفریقا دارد.

علاوه بر این گسترش حوزه نفوذ شیعیان در نیجریه به دلیل اثرگذاری بر کشورهای اطرافش می تواند زمینه مناسبی برای همکاری های عمیق تر جمهوری اسلامی ایران با حکومت های این منطقه فراهم کند. بر این اساس این مساله را مهمترین دلیل مخالفت ریاض به همراه واشنگتن و تل آویو در مقابله با شیخ زکزاکی دانست.

بنابراین آمریکا و متحدانش مهمترین اقدامات برای وقوع چنین سناریوی را حفط حاکمان وابسته در نیجریه، ایجاد فضایی برای مانور قدرت بوکوحرام و سخت گیری های شدیدتر علیه رهبر شیعیان این کشور می دانند. اما واقعیت امر آن است که ادامه این سیاست ها می تواند فضای سیاسی نیجریه را بیش از گذشته ملهتب سازد و جیش المهدی را برای دفاع از شیعیان از حالت تدافعی خارج کند.

منبع: خبرگزاری تسنیم
انتهای پیام

افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.