يكشنبه, 29 مهر 1397 :: Sunday, 21 October 2018
 
کد خبر: 50240

صدرنشینی شیعیان و چالش نخست وزیری

صدرنشینی شیعیان و چالش نخست وزیری
همان طور که نتایج انتخابات پارلمانی عراق و در صدر قرار گرفتن شیعیان برای همه غیرمنتظره بود، باید منتظر نتایج رسمی انتخابات بود و دید کدام جریان سیاسی عراق می تواند با تشکیل ائتلاف، نامزد مورد نظر خود را برای چهار سال بر کرسی نخست وزیری عراق بنشاند.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری ریشه

انتخابات پارلمانی عراق روز 22 اردیبهشت ماه برگزار شد و تا امروز بخش زیادی از نتایج آن به صورت رسمی منتشر شده است.

با توجه به آرای ائتلاف‌های مختلف در عراق می‌توان گفت که هیچ حزبی به‌تنهایی نمی‌تواند دولت آینده را تشکیل دهد و بنابراین نیاز است احزاب برای تشکیل کابینه آینده با یکدیگر ائتلاف کنند و بر سر گزینه مورد نظر برای انتخاب نخست وزیر به توافق برسند.

مردم عراق حضور ۴۴ درصدی از خود به ثبت رساندند و با اینکه مشارکت در مقایسه با سه دوره قبل، کمتر بود، اما نتیجه آن کمتر طبق انتظارها پیش رفت؛ چرا که ائتلاف انتخاباتی وابسته به نخست‌وزیر تحت نام «النصر» عقب افتاد و دو ائتلاف «سائرون» وابسته به جریان صدر و «الفتح»‌ نزدیک به «الحشد الشعبی» گوی سبقت را ربودند.

فهرست های بزرگ پیروز انتخابات بر اساس شمارش اولیه به ترتیب سائرون (مقتدا صدر) با ۵۴ کرسی، الفتح (هادی العامری) با ۴۷ کرسی، النصر (حیدر العبادی) با ۴۳ کرسی، دولت قانون (نوری المالکی) با ۲۵ کرسی، الوطنیه (ایاد علاوی) با ۲۲ کرسی و جریان حکمت (سید عمار حکیم) با ۱۹ کرسی و القرار (اسامه النجیفی) با ۱۳ کرسی هستند.

 

 

شیعیان در صدر

اعلام جزئی نتایج انتخابات از برخی نشانه‌های تشکیل دولت آینده در صورتی که لیست سائرون همچنان پیشتاز باشد، پرده برداشت و این نخستین‌بار از زمان انتخابات ۲۰۰۵ است که مقتدا صدر در ترکیب دولت آینده حرف اول را می‌زند. از سوی دیگر، هر 4 ائتلاف نخست پیشتاز در انتخابات، از احزاب شیعه هستند و هر چند از اتحاد دوره‌های قبل برخوردار نیستند ولی به هر ترتیب ائتلاف شیعیان مجموعا نخست‌وزیر را تعیین خواهد کرد.

در چنین موقعیتی 3 معادله در جریان است:

اول اینکه احتمال می‌رود سائرون و الفتح با هم ائتلاف کنند و جریان الحکمه به رهبری سید عمار حکیم به این ائتلاف نزدیک شود.

دوم اینکه النصر و سائرون و جریان الحکمه با هم ائتلاف کنند که یک مشکل مقابل این ائتلاف قرار می‌گیرد و آن احتمال اصرار سائرون بر تعیین نخست‌وزیر از داخل جریان صدر به جای العبادی است که هدف از آن پایان دادن به انحصار این پست از سوی حزب الدعوه است.

اما معادله دیگر ائتلاف احتمالی میان لیست الفتح و دوله قانون به ریاست مالکی است که تعداد کرسی‌های آنان را به 72 می‌رساند و همزمان برخی گروه‌های کوچک با گرایش‌های مشترک به این ائتلاف بپیوندند اما این ائتلاف احتمالا نمی‌تواند اکثریت نیم به اضافه یک را زیر سقف پارلمان به دست آورد تا بزرگ‌ترین فراکسیون باشد.

 

 

گزینه های نخست وزیری

رسانه ها و کارشناسان عراق، تاکنون براساس رایزنی های اولیه ای که بین احزاب بزرگ این کشور صورت گرفته، نام ۴ نامزد برجسته را برای تصدی پست نخست وزیری دولت آینده عراق مطرح کرده اند.

این ۴ نفر "حیدر العبادی" نخست وزیر سابق از حزب الدعوه اسلامی، "عبدالحسین عبطان" وزیر ورزش و جوانان سابق از جریان حکمت ملی، "علی الدوای" استاندار سابق میسان از جریان صدر و "عادل عبدالمهدی" وزیر سابق نفت و عضو سابق مجلس اعلای اسلامی عراق هستند.

مقتدا صدر رهبر جریان صدر و حامی فهرست انتخاباتی “سائرون” (متشکل از صدری ها و جریان های لیبرال – دمکرات و کمونیست ها) به مدت کوتاهی قبل از شروع رای گیری در ۲۲ اردیبهشت ماه گذشته، نام “علی الدوای” را به عنوان گزینه مناسب برای پست نخست وزیری آینده عراق مطرح کرده بود.

تماس دیروز حیدر العبادی نخست وزیر و رهبر فهرست انتخاباتی “النصر” با مقتدا صدر و تبریک گفتن به وی به خاطر پیروزی فهرست انتخاباتی سائرون در انتخابات پارلمانی این کشور، باعث شده است که برخی العبادی را بیشترین شانس ممکن برای تصدی پست نخست وزیری بدانند.

نبود هرگونه وتوی بین المللی یا منطقه ای و حتی داخلی علیه شخص العبادی باعث شده است که بسیاری او را بهترین گزینه برای تصدی مجدد این پست مهم بدانند.

مقتدا صدر چندی قبل از انتخابات پارلمانی این کشور، در اظهاراتی به رسانه های بومی عراق گفته بود که از حیدر العبادی درصورت نامزد شدن مجدد برای پست نخست وزیری، حمایت می کند.

“صلاح العبیدی” سخنگوی مقتدا صدر در اظهاراتی که دیروز در خبرگزاری “بغداد الیوم” منتشر شده گفته است که صدری ها، نامزد مشخصی برای تصدی پست نخست وزیری ندارند و اگر العبادی بخواهد مجدد برای این پست کاندیدا شود، مشروط به شروطی از وی حمایت می کنند.

غیر از این ۴ نفر برخی از اسامی دیگر نیز برای تصدی پست نخست وزیری عراق مطرح شده که شاید نام "ایاد علاوی" رهبر فهرست انتخابی "الوطنیه" مهمترین چهره باشد اما کارشناسان، شانس او را برای رسیدن به این پست پایین می دانند.

 

 

حیدرالعبادی، مهمترین گزینه

صلاح العبیدی سخنگوی رهبر جریان صدر گفته است در صورتی که العبادی تعهداتی بر اساس جدول‌های مشخص‌شده بدهد، مشکلی با نامزدی وی برای تصدی نخست‌وزیری وجود ندارد. وی افزود ائتلاف سائرون از یک نامزد غیر حزبی برای تصدی نخست‌وزیری دولت آینده حمایت می‌کند و خواهان معرفی وزیران تکنوکراتی است که وابسته به احزاب نباشند و مناصب خود را به دور از فشارهای فراکسیون‌های خود به پیش ببرند.

دفتر صدر در بیانیه‌ای اعلام کرد حیدرالعبادی نخست وزیر با رهبر جریان صدر تلفنی گفت‌وگو کرد و برگزاری انتخابات در فضاهای دموکراتیک امن و همچنین پیروزی ائتلاف «سائرون الوطنی»(ائتلافی که صدر رهبری آن را برعهده دارد) و کسب جایگاه نخست در میان فهرست‌های انتخاباتی رقیب در انتخابات پارلمانی 2018 را به وی تبریک گفت.

مقتدی صدر هم بر اساس این بیانیه گفته است این پیروزی، موفقیت ملت عراق و یک دستاورد ملی است.

صلاح العبیدی سخنگوی رهبر جریان صدر گفته بود جریان حامی ائتلاف سائرون که پیروز شده، اصراری بر معرفی نامزدی خاص برای تصدی نخست‌وزیری ندارد. بر اساس این گزارش، وی به وجود تنها یک شرط برای موافقت با نامزدی حیدرالعبادی برای نخست‌وزیری دولت آینده اشاره کرده است.

وی به این اشاره کرده است که هیچ فهرست بزرگی که روند تشکیل دولت آتی را به پیش ببرد، وجود ندارد، فهرست‌هایی که شیوه هدفمندی در مبارزه با فساد داشته باشند، فهرست‌های بزرگ هستند نه کوچک، رای‌گیری در انتخابات اخیر شخصیت‌های سابق را نپذیرفت.

 

 

سازو کار انتخاب نخست وزیر در عراق

با اعلام رسمی کمیسیون انتخابات و انتشار نتیجه رسمی انتخابات مهلت سه ماهه برای تشکیل دولت جدید که به نظر می‌رسد متفاوت از دوره‌های گذشته باشد، آغاز می‌شود.

از انتخابات تا انتخاب نخست‌وزیر مراحل زیر باید طی شود:

۱- کمیسیون عالی انتخابات نتیجه رسمی انتخابات چهارم پارلمانی را اعلام می‌کند.

۲- طبق ماده ۵۴ قانون اساسی، رئیس جمهور (فؤاد معصوم) از مجلس نمایندگان (پارلمان) می‌خواهد تا حداکثر طی مدت ۱۵ روز از تاریخ تأیید نتایج انتخابات، اولین جلسه پارلمان را با نمایندگان جدید تشکیل بدهد. رئیس سنی انتخاب و با رأی اکثریت مطلق،‌ دو نایب رئیس،‌انتخاب می‌شوند.

۳- رئیس جدید پارلمان نهایتا طی ۳۰ روز از برگزاری جلسه نخست و با رأی دو سوم نمایندگان (۳۲۸ نماینده) انتخاب می‌شود.

۴- رئیس جمهور، نامزد معرفی شده از جانب فراکسیون بزرگتر پارلمان را مأمور تشکیل دولت جدید می‌کند (ماده ۷۶).

۵- نخست‌وزیر مأمور به تشکیل کابینه، ۳۰ روز زمان دارد تا کابینه پیشنهادی را برای اخذ رأی اعتماد، به پارلمان معرفی کند.

۶- پارلمان برای هر وزیر پیشنهادی رأی می‌گیرد و با برنامه دولت موافقت می‌کند. وزرا به رأی اکثریت پارلمان نیاز دارند.

اگر نخست‌وزیر مأمور به تشکیل کابینه، نتواند طی ۳۰ روز دولت را تشکیل دهد، یا پارلمان کابینه پیشنهادی را رد کند، رئیس پارلمان طی ۱۵ روز باید نامزد بعدی فراکسیون بزرگ‌تر را برای تشکیل دولت معرفی کند.

۷- نامزد نخست‌وزیری می‌بایست مثل نامزد ریاست جمهوری دارای مدرک دانشگاهی یا معادل آن باشد. او باید حداقل ۳۵ ساله باشد.

طبق ماده ۷۸ قانون اساسی عراق، نخست‌وزیر، مسئول مستقیم اجرای سیاست‌های کلی کشور و فرمانده کل قواست که ریاست کابینه را نیز بر عهده دارد و می‌تواند وزراء را با موافقت پارلمان، برکنار کند.

بعد از تشکیل کابینه، نخست‌وزیر و اعضای کابینه، در صحن پارلمان طبق آنچه در ماده ۵۰ قانون اساسی آمده، سوگند یاد می‌کنند.

طبق ماده ۸۱ قانون اساسی، در صورت فقدان نخست‌وزیر و به هر دلیلی که این پست خالی بماند، رئیس جمهور وظایف او را بر عهده می‌گیرد.  در چنین حالتی، رئیس جمهور فرد دیگری را حداکثر تا ۱۵ روز مأمور تشکیل کابینه می‌کند.

 

 

*** همان طور که نتایج انتخابات پارلمانی عراق  برای همه غیرمنتظره بود، باید منتظر نتایج رسمی انتخابات بود و دید کدام جریان سیاسی عراق می تواند با تشکیل ائتلاف، نامزد مورد نظر خود را برای چهار سال بر کرسی نخست وزیر عراق بنشاند.

با توجه به تجربیات گذشته تمامی احتمال ها وارد است و به طور قطع نمی توان گفت که چه کسی تصدی پست نخست وزیری عراق را بدست خواهد گرفت .

انتهای پیام

افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.