چهارشنبه, 28 شهريور 1397 :: Wednesday, 19 September 2018
 
کد خبر: 47467

احتمالِ برجامِ کُره ای

احتمالِ برجامِ کُره ای
چیزی که این روزها سیاسیون را غافلگیر کرده است، از دیدار غریب الوقوع رهبر جوان کره شمالی و رئیس جمهور معلوم الحال ایالات متحده خبر میدهد. به گفته سخنگوی کاخ سفید قرار است این دیدار تاریخی در ماه مه انجام شود؛ هنوز زمان و مکان دقیق این دیدار مشخص نیست.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری ریشه

سال هاست که کره شمالی به عنوان یکی از چالش های مهم روسای جمهور آمریکا از هر حزبی که باشند به شمار می روند. روحیات جنگ طلبانه دونالد ترامپ بر عمیق شدن این چالش همیشگی به قدری افزود که هر هفته شاهد اظهار نظرهای بی شمار مسئولین آمریکایی و در راس آن ها خود ترامپ بودیم و هستیم. قصد تحلیل رفتارهای دوگانه رئیس جمهور آمریکا در قبال کره شمالی را نداریم ولی لازم است تشخیص دوران این مواضع حول محورهای حمله نظامی، تحریم های بی امان و پیشنهاد مذاکره را اذعان کنیم.

چیزی که این روزها سیاسیون را غافلگیر کرده است، از دیدار غریب الوقوع رهبر جوان کره شمالی و رئیس جمهور معلوم الحال ایالات متحده خبر میدهد. به گفته سخنگوی کاخ سفید قرار است این دیدار تاریخی در ماه مه انجام شود؛ هنوز زمان و مکان دقیق این دیدار مشخص نیست.

نماینده اعزامی کره جنوبی به آمریکا اعلام کرد که دونالد ترامپ و رئیس کره شمالی درباره دیدار در ماه می و مذاکره درباره برنامه هسته‌ای این کشور با یکدیگر به توافق رسیده‌اند.

«چونگ اوی یونگ»، مشاور امنیت ملی کره جنوبی در جمع خبرنگاران حاضر در کاخ سفید اعلام کرد که ترامپ به وی گفته است در نزدیکترین زمان ممکن دعوت کیم‌ جونگ‌اون را خواهد پذیرفت.

در صورت انجام، این نخستین دیدار رئیس جمهور آمریکا و رئیس کره شمالی خواهد بود.

رئیس‌جمهور آمریکا ضمن تأکید بر ادامه «تحریم‌ها علیه کره شمالی تا زمان حصول به توافق نهایی» با این کشور، گفت که پیشرفت زیادی حاصل و برای دیدار با رهبر این کشور برنامه‌ریزی شده است.

ساعتی پس از اظهارات رئیس دفتر امنیتی رئیس‌جمهور کره جنوبی در کاخ سفید درباره «موافقت رئیس‌جمهور آمریکا برای دیدار با رهبر کره شمالی در ماه می»، خود دونالد ترامپ در این باره توئیت کرد.

او نوشت: «کیم جونگ اون با نمایندگان کره جنوبی درباره خلع سلاح اتمی صحبت کرد و فقط درباره توقف(آزمایش‌های اتمی) صحبت نکرد. همچنین در این برهه زمانی هیچ آزمایش موشکی توسط کره شمالی وجود ندارد. پیشرفت بزرگی حاصل شده اما تا زمان حصول به توافق، تحریم‌ها باقی خواهند ماند. برای دیدار(با رهبر کره شمالی) برنامه‌ریزی شده است».

مقامهای سئول روز سه شنبه 15 اسفند اعلام کردند که پیونگ یانگ متعهد شده که آزمایشهای هستهای و موشکی خود را متوقف کند.

به گفته مقامهای کره جنوبی، دو کشور بر سر ایجاد خط تلفن نظامی موسوم به خط تلفن داغ به توافق رسیدند.

سئول افزود: کره شمالی می ‌گوید که در صورت تامین امنیت این کشور آمادگی دارد که سلاح هسته ای خود را برچیند.

کره جنوبی همچنین می‌گوید کیم جونگ اون موافقت کرده است که ماه آینده میلادی با رئیس جمهور همسایه جنوبی دیدار کند.

این دیدار که قرار است در منطقه مرزی میان دو کشور انجام شود، اولین دیدار روسای دو کره در بیش از یک دهه گذشته خواهد بود.

پیش از این رئیس کره شمالی در دیدار با هیات عالی‌رتبه کره جنوبی، از عزم پیونگ‌یانگ برای ایجاد تاریخی نوین در اتحاد دو کره سخن گفت.

این اولین بار نیست که کره شمالی و آمریکا قرار است بر سر میز مذاکره بنشینند. در ادامه به سابقه مذاکره این دو کشور و سایر مسائلی که بعد از به توافق رسیدن احتمالی آن ها در انتظار کره شمالی خواهد بود خواهیم نوشت.

 

 

پیشینه مذاکرات کره شمالی بر سر قدرت هسته ای

در طول سال 2006 بحران هسته ای کره شمالی عمق بیشتری یافت. در اکتبر این سال، کره شمالی مبادرت به نخستین آزمایش هسته ای خود کرد. شورای امنیت سازمان ملل بلافاصله واکنش نشان داد و با صدور قطعنامه 1718 تحریم هایی را علیه کره شمالی وضع و اعمال نمود. در این اوان چین تلاش دیپلماتیک فشرده ای به کار برد تا این که گروه شش در دسامبر 2006 در پکن تشکیل جلسه داد.این جلسه نتیجه ای نداشت. مجددا در فوریه 2007 گروه شش تشکیل گردید که در پایان از آن به عنوان مذاکرات موفق نام برده شد. در این اجلاس طرفهای مذاکره کننده بر سندی توافق کردند که عنوان "اقدامات مقدماتی برای اجرای بیانیه مشترک" را یدک می کشید. بر پایه این سند،کره شمالی موافقت کرد تا به تمام فعالیت های هسته ای خود پایان دهد و برنامه هسته ای خود را کنار بگذارد و به ان پی تی بپیوندد و پادمان های آژانس را بپذیرد به طوری که همه این اقدامات ظرف مدت 60 روز صورت گیرد. در مقابل، بسته تشویقی شامل کمک های اقتصادی و انرژی به  کره شمالی ارائه شود. همچنین آمریکا تعهد کرد که 25 ملیون دلار دارایی های کره شمالی را که در یکی از بانک های ماکائو ضبط شده بود، را آزاد کند. بانک مزبور بعدا اعلام کرد که به دلیل تحریم های آمریکا قادر نیست دارایی هایکره شمالی را آزاد نماید. همین مساله باعث شد تا روسیه پا درمیانی کند و با انتقال دارایی های مذکور به یکی از بانک های آن کشور، از بی اثر شدن نتیجه مذاکرات شش جانبه جلوگیری کند.

بعد از توافق فوریه 2007، کره شمالی مبادرت به تعطیلی و بستن تاسیسات هسته ای خود کرد و به بازرسان آژانس اجازه داد از محل های مورد نظر بازرسی نمایند. در دور بعدی مداکرات شش جانبه، "برنامه عمل دوم" مورد توافق قرارگرفت که به موجب آن کره شمالی موظف شد گزارش صحیح و کاملی از فعالیت های هسته ای خود تا آخر دسامبر 2007 ارائه کند. این تاریخ سپری شد و گزارشی از سوی کره شمالی ارائه نگردید که دلیل آن استنکاف کره شمالی از ذکر فعالیت های گذشته خود بود. با تلاش و فشار سیاسی چین، سرانجام کره شمالی در تاریخ 26 ژوئن 2008 گزارش خود را به آژانس ارائه کرد. با این که محتوای این گزارش آشکار نگردید اما رسانه های غربی ادعا کردند که گزارش کامل و صحیحی نبوده و از ذکر همکاری کره شمالی با کشورهایی مثل سوریه خودداری کرده است. معهذا دولت بوش به کنگره اعلام کرد که در نظر دارد کره شمالی را از لیست کشورهای حامی تروریسم حذف کرده و برخی تحریم ها در زمینه انرژی علیه کره شمالی را ملغی نماید. در پاسخ به این اقدامات، کره شمالی مبادرت به تخریب برج خنک کننده در مجتمع یونگبیون کرد؛ اقدامی که توجه جهانی را به خود جلب نمود. حذف کره شمالی از لیست حامیان تروریسم با تاخیر صورت گرفت وکره شمالی تهدید به از سرگیری فعالیت های هسته ای خود کرد. نهایتا در تاریخ 11 اکتبر 2008 کره شمالی از لیست تروریسم حذف شد و در مقابل قبول کرد که مذاکرات در مورد از کارانداختن تاسیسات هسته ای خود آغاز شود. متعاقبا گروه شش در دسامبر 2008 در پکن تشکیل جلسه داد تا در مورد نحوه راستی آزمایی در خصوص از کارانداختن تجهیزات و تاسیسات هسته ایکره شمالی مذاکره شود. این مذاکرات به دلیل حساسیت زیاد به نتیجه ای نرسید.

سال 2009 آرامشی در بحث هسته ای کره شمالی به ارمغان نیاورد. پرتاب راکت به فضا از سوی کره شمالی در مارس 2009 جنجال زیادی ایجاد کرد. آمریکا، ژاپن و کره جنوبی این اقدامکره شمالی را نقض قطعنامه شورای امنیت و تعهدات این کشور خواندند.  کره شمالی هم در پاسخ به این اعتراضات، بر خلاف توافقات حاصله در گروه شش، بازرسان آژانس را اخراج و به بازسازی مجتمع یونگبیون مبادرت کرد. در 25 مه 2009  کره شمالی دست به دومین آزمایش هسته ای خود زد. این اقدام واکنش تند جامعه بین المللی را بدنبال داشت، از جمله واکنش شورای امنیت که مبادرت به صدور قطعنامه 1874 نمود. در اقدامی تلافی جویانه،  کره شمالی اعلام کرد که غنی سازی اورانیوم را از سر می گیرد و به میز مذاکرات شش جانبه باز نمی گردد و به توافقات قبلی پایبند نمی باشد.

مرگ کیم جونگ ایل در دسامبر 2011 امیدها را برای احیای مذاکرات شش جانبه زنده کرد. در فوریه سال 2012 مذاکراتی بین آمریکا و کره شمالی صورت گرفت که در نتیجه آن کره شمالی اعلام کرد که در مقابل دریافت کمک غذایی از ایالات متحده، وقفه ای (موراتوریوم) در آزمایش هسته ای، غنی سازی اورانیوم، و آزمایش موشک های دوربرد را به مرحله اجرا می گذارد.با این وجود، آمریکا از پیشنهاد ارائه کمک غذایی خود به کره شمالی صرفنظر کرد به دلیل این که این کشور مبادرت به پرتاب موشک حامل ماهواره به فضا در 12 آوریل 2012 نمود.

ترامپ با تهدید کره‌شمالی از این کشور خواست تا آزمایش موشک‌های بالستیک خود را متوقف کند ولی کره‌شمالی بی‌اعتنا به تهدید آمریکا نه فقط به آزمایش موشک‌های بالستیک خود تا تولید موشک‌های بالستیک قاره‌پیما ادامه داد، بلکه موشک‌هایی با کلاهک هسته‌ای را نیز آزمایش کرد و خطاب به آمریکا اعلام کرد اگر دست به حمله بزند، با حمله اتمی متقابل روبرو خواهد شد و ترامپ ناچارا دعوت به مذاکره کرد.

 

 

مذاکره غافلگیر کننده

کره شمالی سرانجام بار دیگر از احتمال مذاکره با ایالات متحده و کنارنهادن آزمایشهای هسته ای و آزمایشهای موشکهای بالستیک خود سخن گفت.آمادگی کره شمالی برای مذاکره با ایالات متحده در موضوعات مختلف در جاییکه ادبیات رهبران طرفین تا مرزهای جنگ پیش رفته بود بسیار قابل تامل است.

ممکن است بسیاری این سوال مهم را مطرح کنند که دلیل این تغییر رویه حتی تنها بصورت اعلانی و موقت چیست؟ایا رهبران کره شمالی از ایدئولوژی خویش برگشته اند؟

با روی کارامدن دونالد ترامپ تنش های لفظی و گاه عملی طرفین بر نگرانیها از جنگ احتمالی دو کشور افزود.این جنگ لفظی میان رهبران امریکا و کره شمالی تا بدانجا پیش رفت که دونالد ترامپ در سخنرانی اش در مجمع عمومی از با خاک یکسان کردن کره شمالی در صورت ادامه روند فعلی سخن گفت.طی یکسال اخیر بدلیل فشارهای اقتصادی آمریکا واروپا و کره جنوبی و حتی چین به کره شمالی چنان عرصه اقتصادی برای این کشور تنگ گردیده است که انتخاب مذاکره بجای جنگ از سوی رهبران سیاسی کره شمالی آنچنان هم تعجب آمیز نمینماید. تنها اظهارات رهبر کره شمالی که هیچگاه بوی سازش نمیداد ممکن است با اتفاقی که سخن از افتادن آن به میان آمده است همخوانی نداشته باشد.

از طرفی عقب نشینی های گاه و بیگاه آمریکا از مواضع تند خود که بوی پیروزی مقاومت کره شمالی را در فضای سیاست خارجه پراکنده میکرد، موجب می شد که انتظار پذیرفتن مذاکره با وجود یک سابقه ناموفق و شناخت بدعهدی های آمریکایی از کره شمالی نرود.

 

 

مقایسه توافق هسته ای ایران با توافق احتمالی کره شمالی

ایران و کره شمالی و موضوع هسته ای این دو در وضعیتی متفاوت هستند. ایران علیرغم همه تهدیدها، فشارها و تحریم های آمریکا و سایر ابرقدرت ها در طول چندین دهه، عضو معاهده عدم اشاعه سلاح های هسته ای (ان پی تی) باقی ماند، بمب هسته ای نداشت، در طول دو دهه به آژانس بین المللی انرژی هسته ای اجازه گسترده ترین بازرسی های تاریخ آژانس را داد، هیچ نشانه ای از انحراف در برنامه هسته ای اش به سمت بمب هسته ای یافت نشد، هیچگاه میز مذاکرات هسته ای را ترک نکرد، عضو همه معاهدات اصلی سلاح های کشتار جمعی است، در عالیترین سطوح مذهبی نیز فتوای حرمت کلیه سلاح های کشتار جمعی را اعلام نموده و حتی زمانی که توسط صدام مورد حملات سلاح های شیمیایی قرار گرفت، بخاطر اعتقادات مذهبی مقابله به مثل نکرد.

اما کره شمالی معاهده ان پی تی را ترک کرده، بمب هسته ای ساخته، توان موشکی حمل سلاح های هسته ای دارد، هیچ قید مذهبی ندارد ضمن اینکه ابایی هم در استفاده از سلاح هسته ای علیه دشمنانش ندارد. لذا شاید باید با  خانم موگرینی موافق بود که گفت: من به ویژه دوست ندارم که بین موقعیت ایران و کره شمالی شباهتی قائل شوم؛ نظام های سیاسی این دو بسیار متفاوت هستند. تاریخ های این دو کشور بسیار متفاوت هستند. این دو کشور کاملا متفاوت از یکدیگر هستند. من فکر نمی کنم که این خدمت خوبی به واقعیت تاریخی و موقعیت کنونی باشد که میان این دو کشور شباهت قائل شویم. در عین حال دیدگاه صدراعظم آلمان از اهمیت ویژه ای برخوردار است زیرا که مدل حل بحران هسته ای ایران می تواند راهنمای حل بحران هسته ای کره شمالی از طریق دیپلماسی باشد.

تعبیر بحران از هسته ای شدن یک کشور را شاید تعبیر درستی نباشد. با این دیدگاه که حتی تهدیدهای کره شمالی به استفاده از سلاح اتمی همیشه پاسخی متقابل به آمریکا و سایر کشورهای روبروی کره بوده است. از طرفی بزرگترین شباهت کره شمالی به ایران این است که دانش بومی هسته ای دارد و بزرگترین مشکل آمریکا و اتحادیه اروپا با این دو کشور هم بر سر همین امر است.

به هر حال کره شمالی باید مراقب خدعه های تکراری آمریکا باشد. پذیرفتن مذاکره با آمریکا بیشتر از اینکه غافلگیر کننده باشد ممکن است برای کره ای ها نا امید کننده باشد. کافی است نگاهی به برجام بیندازند تا با یک قضاوت عادلانه سرانجام مذاکره با بدعهدان را بهتر ببینند.

کره شمالی پیش از این هم با آمریکایی‌ها وارد مذاکره شده و به درخواست این کشور حتی برخی تاسیسات اتمی خود را منهدم کرده است اما بعدها، با مواجهه با بدعهدی‌های آمریکا، اجرای یک طرفه توافق را رها کرده است. در ضمن، تجربه زنده جمهوری اسلامی ایران را مقابل چشم خود دارند. آمریکایی‌ها با همین ترفند، با کشورمان وارد مذاکره شدند و دیدیم از این مذاکرات، آبی برای کشورمان گرم نشد.

مشاهده بدعهدی‌های آمریکا و حملات پی در پی لفظی و عملی ترامپ به برجام، اعتماد به کاخ سفید برای حل بحران از طریق مذاکره را برای کره‌ای‌ها، به صفر می رساند. ترامپ به صراحت اعلام می‌کند به معاهدات بین‌المللی پایبند نیست و هر لحظه تشخیص دهد توافقی به ضرر منافع کشورش است، یک طرفه از آن خارج می‌شود. توافق آب و هوایی پاریس و برجام، دو نمونه تازه از بد عهدی‌های آمریکاست.

مهمتر از همه اینکه کره‌ای‌ها طی یک پروسه60 ساله به خوبی آموخته‌اند، این توانمندی‌های اتمی‌شان است که مانع از تجاوز نظامی آمریکا به کشورشان شده است و اگر این توانمندی را با مذاکره یا بی‌مذاکره تقدیم دشمن کنند، آمریکا لحظه‌ای به آنها امان نخواهد داد. بدون تردید هدف آمریکا از مذاکره با کره شمالی، چیزی نیست جز از بین بردن این قدرت بازدارنده. از دست دادن چنین قدرتی آن هم وقتی با کشوری در مختصات آمریکا، ریسک بزرگی به شمار می آید.

به هرحال مقوله مذاکره کره شمالی و آمریکا یک هندوانه در بسته است و چیزی از مختصات آن مشخص نیست. کما این که احتمال وقوع آن هم چندان زیاد نیست. همچنین بعید به نظر می رسد کره شمالی از یک سوراخ دوبار گزیده نشود. لذا باید منتظر شد و سرانجام کار را نظاره کرد.

انتهای پیام

افزودن دیدگاه جدید

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.